ترامپ: با کمی زمان بیشتر می‌توانیم تنگه هرمز را باز کنیم

دونالد ترامپ گفت ایالات متحده با “کمی زمان بیشتر” می‌تواند تنگه هرمز را باز کند و “نفت را بگیرد”. او بودجه‌ای را برای سال آینده به قانون‌گذاران فرستاد که بر اساس آن مجموع بودجه دفاعی آمریکا به ۱/۵ تریلیون دلار می‌رسد.جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران روز شنبه ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد. بر اساس اعلام دفتر نخست‌وزیری اسرائیل، عملیات نظامی جدید این کشور، “غرش شیران” نام‌گذاری شده است. آمریکا نیز عملیات نظامی خود علیه جمهوری اسلامی را “خشم حماسی” نام‌گذاری کرده است.

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی در جریان این حملات کشته شد. بنا به اعلام ترامپ و ارتش اسرائیل تا كنون ده‌ها تن از مقام‌های عالیرتبه حکومت ایران نیز کشته شده‌اند.

جمهوری اسلامی در واکنش به حملات مشترک اسرائیل و آمریکا، تا کنون خاک اسرائیل و نیز چند کشور منطقه خلیج فارس از جمله قطر، کویت، عربستان سعودی، بحرین و امارات متحده عربی و حتی آذربایجان را نیز هدف قرار داده است.

یک هفته پس از اعلام رسمی مرگ خامنه‌ای، مجلس خبرگان رهبری، مجتبی فرزند او را به عنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی انتخاب کرد.

آخرین خبرها از تحولات جنگ را از اینجا دنبال کنید: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران

ترامپ: با کمی زمان بیشتر می‌توانیم تنگه هرمز را باز کنیم
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، روز جمعه گفت ایالات متحده با “کمی زمان بیشتر” می‌تواند تنگه هرمزرا باز کند و “نفت را بگیرد”. او این اظهارات را در حالی مطرح کرد که کاخ سفید همان روز پیشنهاد بودجه‌ای را برای سال آینده به قانون‌گذاران فرستاد که بر اساس آن، مجموع منابع بودجه دفاعی آمریکا به ۱/۵ تریلیون دلار می‌رسد.

ترامپ در پیامی در شبکه اجتماعی “تروث سوشال” نوشت: “با کمی زمان بیشتر، به‌راحتی می‌توانیم تنگه هرمز را باز کنیم، نفت را بگیریم و ثروت عظیمی خلق کنیم.”

او در این پیام توضیح نداد که آمریکا چگونه می‌خواهد کنترل ایران بر این آبراه را پایان دهد یا منظورش از “نفت” دقیقا چیست.

تنگه هرمز که میان خلیج فارس و دریای عمان قرار دارد، یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های راهبردی جهان برای انتقال انرژی به شمار می‌رود و از آغاز جنگ، عملا از سوی ایران بسته شده است.

بسته شدن این مسیر، بازارهای جهانی را دچار شوک کرده، بهای انرژی را بالا برده و نگرانی‌ها درباره کمبود عرضه را تشدید کرده است.

در این گزارش آمده است تنگه هرمز تنها برای انتقال نفت و گاز اهمیت ندارد، بلکه مسیر مهمی برای صادرات کود شیمیایی به اروپا نیز به‌شمار می‌رود.

بر اساس داده‌های سازمان ملل، حدود ۱۳ درصد صادرات جهانی کود شیمیایی نیز از تنها مسیر دسترسی خلیج فارس به آب‌های آزاد عبور می‌کند.

یک مقام آمریکایی: یک جنگنده آمریکایی سرنگون شده است
وب‌سایت “آکسیوس” به‌نقل از رسانه‌های دولتی ایران و یک منبع آگاه گزارش داد ایران روز جمعه یک جنگنده آمریکایی را بر فراز مرکز ایران سرنگون کرده است؛ رخدادی که در صورت تایید نهایی، نخستین مورد سرنگونی یک هواپیمای نظامی آمریکا بر اثر آتش ایران در این جنگ خواهد بود. هم‌زمان، خبرگزاری رویترز به‌نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد عملیات جست‌وجو و نجات برای یافتن بازماندگان احتمالی آغاز شده است.

بر اساس گزارش “آکسیوس”، ایران یک جنگنده آمریکایی را بر فراز مناطق مرکزی خود هدف قرار داده و سرنگون کرده است. این گزارش با استناد به رسانه‌های دولتی ایران و یک منبع مطلع نوشته که پس از این حادثه، جست‌وجو برای یافتن دو عضو خدمه هواپیما آغاز شده است.

رویترز نیز به‌نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد عملیات جست‌وجو و نجات برای یافتن بازماندگان احتمالی در جریان است. با این حال، در متن گزارش جزئیات بیشتری درباره سرنوشت خدمه یا محل دقیق سقوط ارائه نشده است.

در ادامه این گزارش آمده است که در حالی که دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو از وارد شدن ضربه‌های سنگین به ایران سخن می‌گویند، ارزیابی‌های اطلاعاتی آمریکا حاکی از آن است که حدود نیمی از توان تسلیحاتی ایران همچنان دست‌نخورده باقی مانده است.

گزارش‌ها از ادامه بازداشت‌ها و تشدید محدودیت‌های ارتباطی در ایران حکایت دارند

بر اساس گزارش خبرگزاری صداوسیمای جمهوری اسلامی، روز جمعه ۱۴ فروردین دست‌کم ۲۸ نفر در جنوب شرق ایران از سوی نیروهای امنیتی بازداشت شده‌اند. رسانه‌های حکومتی این افراد را به “ارتباط با آمریکا و اسرائیل”، “شبکه‌سازی” و “اقدامات تروریستی” متهم کرده‌اند؛ اتهام‌هایی که در سال‌های گذشته نیز بارها در پرونده‌های امنیتی و سیاسی مطرح شده‌اند.

گزارش صداوسیما می‌گوید نیروهای امنیتی در جنوب شرق کشور دست‌کم ۲۸ نفر را بازداشت کرده‌اند. در این گزارش، بازداشت‌شدگان با اتهام‌هایی از جمله “ارتباط با آمریکا و اسرائیل”، “شبکه‌سازی” و “اقدامات تروریستی” معرفی شده‌اند.

رسانه‌های حکومتی همچنین مدعی شده‌اند برخی از این افراد با رسانه‌های فارسی‌زبان خارج از کشور در ارتباط بوده‌اند یا اطلاعاتی درباره اماکن حساس ارسال کرده‌اند.

در گزارش‌های منتشرشده همچنین از کشف سلاح و تجهیزات ارتباطی خبر داده شده است. با این حال، به دلیل محدودیت شدید دسترسی به اطلاعات و قطع گسترده اینترنت، امکان راستی‌آزمایی مستقل این ادعاها وجود ندارد.

نبود اطلاعات روشن درباره هویت بازداشت‌شدگان، محل نگهداری آنان و دسترسی‌شان به وکیل، ابهام‌ها درباره این پرونده‌ها را بیشتر کرده است.

این بازداشت‌ها در شرایطی انجام می‌شود که گزارش‌ها از ادامه قطع گسترده اینترنت در نقاط مختلف کشور حکایت دارد. محدود شدن ارتباطات، دسترسی خانواده‌ها، رسانه‌ها و نهادهای حقوق بشری به اطلاعات مربوط به وضعیت بازداشت‌شدگان را دشوارتر کرده است.

در چنین فضایی، پیگیری مستقل پرونده‌ها و انتشار جزئیات مربوط به بازداشت‌ها بیش از پیش با مانع روبه‌رو شده است.

هم‌زمان با بازداشت‌های تازه، گزارش‌هایی نیز از اجرای احکام اعدام و افزایش فشار بر زندانیان سیاسی منتشر شده است. این تحولات تصویری از تشدید فضای امنیتی در کشور ارائه می‌دهد؛ فضایی که در آن بازداشت، محدودیت ارتباطات و فشار بر زندانیان به‌طور هم‌زمان در حال افزایش است.

بیشتر قربانیان غیرنظامی جنگ در ایران در نزدیکی اهداف نظامی و حکومتی کشته شده‌اند
بر اساس گزارش سازمان “داده‌های مکانی و رویدادی درگیری‌های مسلحانه” (Armed Conflict Location & Event Data) یا “ACLED”، بیشتر قربانیان غیرنظامی جنگدر ایران در نتیجه حملات هدفمند آمریکا و اسرائیل به اهداف نظامی و دولتی جان باخته‌اند. به گفته این نهاد، در اطراف این مراکز شمار بیشتری از کشته‌شدگان ثبت شده و شواهد موجود نشان نمی‌دهد که تلفات بالای غیرنظامیان عمدتا ناشی از بمباران کور مناطق شهری مسکونی بوده باشد.

سازمان ACLED اعلام کرد بررسی داده‌های این نهاد نشان می‌دهد بیشتر کشته‌های غیرنظامی در ایران در نزدیکی مکان‌هایی ثبت شده‌اند که هدف حملات آمریکا و اسرائیل بوده‌اند.

در این گزارش آمده است این اهداف عمدتا مراکز نظامی و حکومتی بوده‌اند و به همین دلیل، بیشترین شمار قربانیان غیرنظامی نیز در اطراف همین مناطق دیده شده است.

این نهاد همچنین اعلام کرد آمار بالای کشته‌شدگان غیرنظامی را نمی‌توان عمدتا به “بمباران کور” مناطق مسکونی شهری نسبت داد.

بر اساس این گزارش، اگرچه غیرنظامیان در جنگ اخیر تلفات سنگینی داده‌اند، اما الگوی داده‌ها بیشتر با حملات هدفمند به مراکز خاص هم‌خوانی دارد تا با هدف قرار گرفتن بی‌تمایز محله‌های مسکونی.

در این گزارش یادآوری شده که ایران از زمان آغاز جنگ تاکنون، شمار کشته‌شدگان را ۱۹۷۳ نفر اعلام کرده است.

با این حال، در متن خبر تفکیکی میان شمار نظامیان و غیرنظامیان ارائه نشده و فقط بر این نکته تاکید شده که بخش بزرگی از قربانیان غیرنظامی در پیرامون اهداف مشخص نظامی و دولتی کشته شده‌اند.

ACLED چیست؟

سازمان “داده‌های مکانی و رویدادی درگیری‌های مسلحانه” (ACLED) یک نهاد مستقل و بی‌طرف در زمینه رصد درگیری‌هاست که داده‌ها و تحلیل‌های مربوط به مناقشه‌های خشونت‌آمیز و اعتراض‌ها را به‌صورت لحظه‌ای در کشورهای مختلف جهان جمع‌آوری و منتشر می‌کند.

آمریکا معاون نمایندگی ایران در سازمان ملل را به‌دلیل نگرانی‌های امنیتی اخراج کرد
وب‌سایت “آکسیوس” به‌نقل از یک مقام آمریکایی و یک منبع آگاه گزارش داد وزارت خارجه آمریکا در دسامبر گذشته سعادت آقاجانی، معاون نمایندگی ایران در سازمان ملل، را به‌دلیل نگرانی‌های مرتبط با امنیت ملی از آمریکا اخراج کرده است. بر اساس این گزارش، این اقدام در زمان خود رسانه‌ای نشد و یکی از دست‌کم سه مورد اخراج دیپلمات‌های ایرانی در نیویورک در شش ماه گذشته بوده است.

وزارت خارجه آمریکا در اوایل دسامبر یک یادداشت رسمی به نمایندگی ایران در سازمان ملل در نیویورک فرستاد و از سعادت آقاجانی خواست فورا خاک آمریکا را ترک کند.

در این گزارش آمده است که این دیپلمات ایرانی تحت روندی موسوم به “بخش ۱۳” مجبور به خروج شد؛ روندی داخلی در وزارت خارجه آمریکا که برای اخراج کم‌سر‌وصدا به‌کار می‌رود، بدون آن‌که فرد رسما “عنصر نامطلوب” اعلام شود.

وزارت خارجه آمریکا معمولا از این روند برای دیپلمات‌هایی استفاده می‌کند که به جاسوسی یا اقدام خلاف منافع آمریکا یا امنیت ملی این کشور مظنون هستند. با این حال، در این گزارش تاکید شده که هیچ اتهام مشخص و علنی علیه سعادت آقاجانی مطرح نشده است.

بر اساس این گزارش، وزارت خارجه آمریکا در ماه فوریه از فرزندان آقاجانی نیز که پس از خروج پدرشان همچنان در نیویورک مانده بودند، خواست آمریکا را ترک کنند.

این وب‌سایت همچنین گزارش داد در دو ماه پیش از خروج آقاجانی، دست‌کم دو دیپلمات دیگر در سطوح پایین‌تر از نمایندگی ایران در سازمان ملل نیز از آمریکا اخراج شده بودند.

آکسیوس نوشته است وزارت خارجه آمریکا در ماه سپتامبر، تردد دیپلمات‌های ایرانی در نمایندگی ایران را به شعاع ۲۵ مایلی از مرکز منهتن محدود کرده بود. در ادامه گزارش آمده است که دست‌کم یکی از دیپلمات‌های ایرانی که بعدا اخراج شد، این محدودیت‌ها را چندین بار نقض کرده بود.

یک مقام وزارت خارجه آمریکا به آکسیوس گفته است ایالات متحده می‌تواند تایید کند که در ۴ دسامبر، یادداشت رسمی‌ای درباره وضعیت برخی کارکنان ایرانی در سازمان ملل ارسال کرده است.

این مقام افزوده که به‌دلیل ملاحظات امنیتی و حریم خصوصی، آمریکا درباره جزئیات اقدامات مربوط به کارکنان دیپلماتیک اظهار نظر نمی‌کند.

پاپ از هرتزوگ خواست برای پایان دادن به جنگ با ایران همه مسیرهای گفت‌وگو را باز کند
پاپ لئو چهاردهم و اسحاق هرتزوگ، رئیس‌جمهوری اسرائیل، در تماسی تلفنی به مناسبت عید پسح و عید پاک، درباره جنگ ایران، حملات موشکی اخیر و وضعیت لبنان گفت‌وگو کردند.

بر اساس اعلام واتیکان، پاپ در این تماس از هرتزوگ خواست برای پایان دادن به جنگ با ایران، “همه مسیرهای گفت‌وگو” را دوباره باز کند.

پاپ که در هفته‌های اخیر به یکی از منتقدان صریح درگیری‌های منطقه‌ای تبدیل شده، در این گفت‌وگو همچنین از هرتزوگ خواست از غیرنظامیان محافظت کند و به حفظ حقوق بین‌الملل و حقوق بشردوستانه کمک کند.

این بخش از موضع پاپ نشان می‌دهد واتیکان در کنار دعوت به پایان جنگ، بر پیامدهای انسانی درگیری نیز تأکید ویژه دارد.

دفتر اسحاق هرتزوگ نیز در روایت خود از این تماس اعلام کرد دو طرف درباره حملات موشکی اخیر ایران به اورشلیم گفت‌وگو کرده‌اند.

به گفته دفتر رئیس‌جمهوری اسرائیل، این حملات در محدوده مکان‌های مقدسی فرود آمده که برای مسیحیان، مسلمانان و یهودیان اهمیت دارند.

عفو بین‌الملل: جذب کودکان در مراکز نظامی ایران مصداق جنایت جنگی است
سازمان عفو بین‌الملل اقدام سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در جذب و به‌کارگیری کودکان را به شدت محکوم کرد. این سازمان در گزارشی که روز پنج‌شنبه دوم آوریل (۱۳ فروردین) منتشر شد، کارزار جذب کودکان از ۱۲ سالگی را “نقض حقوق کودکان و حقوق بشردوستانه بین‌المللی” خوانده و نوشت این اقدام “می‌تواند مصداق جنایت جنگی باشد”.

اریکا گوئه‌وارا روزاس، مدیر اشد بخش تحقیقات و سیاست‌گذاری این سازمان به‌کارگیری کودکان در گروه‌های شبه‌نظامی بسیج در ایست‌های بازرسی را برخلاف قوانین بین‌‌المللی و نقض جدی حقوق کودکان دانست و گفت استخدام کودکان زیر ۱۵ سال برای عضویت در گروه‌های مسلح “جنایت جنگی محسوب می‌شود”.

عفو بین‌الملل در گزارش خود ذکر کرده که ۱۶ عکس و ویدئو را که از ۲۱ مارس (اول فروردین) تا کنون در فضای مجازی منتشر شده‌اند، تحلیل و بررسی کرده است.

این تصاویر کودکانی را نشان می‌دهند که سلاح‌هایی مانند تفنگ‌های تهاجمی کلاشنیکف را در دست دارند یا در کنار نیروهای سپاه و سایر نیروهای شبه‌نظامی در ایست‌های بازرسی، گشت‌زنی‌ها و راهپیمایی‌های نظامی سازمان‌دهی شده دولتی در تهران، مشهد و کرمانشاه حضور داشته‌اند.

بیشتر بخوانید: کودکان در ایست‌های بازرسی؛ خط مقدمی که نباید وجود داشته باشد

این سازمان از مقام‌های ایرانی خواسته تا فورا دستور‌العمل‌های صریحی را برای ممانعت از جذب افراد زیر ۱۸ سال توسط نیروهای نظامی، از جمله ساختارهای بسیج وابسته به سپاه پاسداران، صادر کنند و همچنین اطمینان یابند که تمام اعضای فعلی بسیج و سایر نیروهای مسلح که زیر ۱۸ سال دارند، بلافاصله از خدمت مرخص و آزاد شوند.

به گفته عفو بین‌الملل ایران عضو کنوانسیون حقوق کودک است که جذب کودکان زیر ۱۵ سال را ممنوع می‌کند. پروتکل اختیاری پیوست این کنوانسیون که ایران آن را امضا اما هنوز تصویب نکرده است، جذب اجباری افراد زیر ۱۸ سال توسط دولت‌ها و همچنین به‌کارگیری افراد زیر ۱۸ سال در درگیری‌های مسلحانه را ممنوع می‌داند.

هفته گذشته نادر رحیم نادعلی، معاون فرهنگی و هنری سپاه محمد رسول‌الله تهران بزرگ از شروع طرح جدیدی با عنوان “رزمندگان مدافع وطن برای ایران” خبر داد. بر اساس این طرح، کودکان بالای ۱۲ سال می‌توانند در اموری از جمله ایست‌های بازرسی، گشت‌های عملیاتی و اطلاعاتی و کاروان‌های خودرویی، مشارکت کنند.

شامگاه ۲۰ اسفند ۱۴۰۴، در یکی از ایست‌های بازرسی تهران، پسری ۱۱ ساله به نام علیرضا جعفری که در کنار پدرش ایستاده بود، در اثر حملات هوایی کشته شد.

عبور یک کشتی با مالکیت فرانسوی از تنگه هرمز
خبرگزاری فرانسه گزارش داد یک کشتی کانتینربر که خود را دارای مالکیت فرانسوی معرفی کرده، از تنگه هرمز عبور کرده و از خلیج فارس خارج شده است. بر اساس داده‌های دریایی تحلیل‌شده از سوی این خبرگزاری، این کشتی که “کریبی” نام دارد و تحت پرچم مالت حرکت می‌کند، به گروه حمل‌ونقل دریایی فرانسوی “سی‌ام‌ای سی‌جی‌ام” تعلق دارد و بعدازظهر پنج‌شنبه دوم آوریل (۱۳ فروردین) از این گذرگاه عبور کرده است.

بر اساس این گزارش، به نظر می‌رسد این نخستین مورد شناخته‌شده از عبور یک کشتی متعلق به یک شرکت بزرگ اروپایی از تنگه هرمز از اول مارس به این سو باشد.

خبرگزاری فرانسه نوشته است پس از حملات ایران به کشتی‌ها در نزدیکی تنگه هرمز که در واکنش به حملات آمریکا و اسرائیل انجام شد، عبور و مرور از این مسیر به‌شدت کاهش یافته بود.

داده‌های وب‌سایت ردیابی دریایی نشان می‌دهد این کشتی بامداد جمعه در نزدیکی مسقط عمان قرار داشته و همچنان در سامانه فرستنده خود، در بخشی که معمولا برای اعلام مقصد استفاده می‌شود، عبارت “owner France” را مخابره می‌کرده است.

این گزارش می‌گوید کشتی “کریبی” هنگام عبور از هرمز، از یک مسیر تازه مورد تایید ایران در آب‌های این کشور استفاده کرده است.

در این گزارش آمده است که این مسیر جدید از نزدیکی جزیره لارک در سواحل ایران می‌گذرد و نشریه تخصصی “لویدز لیست” از آن با عنوان “باجه عوارض تهران” یاد کرده است.

تأکید رؤسای جمهور فرانسه و کره جنوبی بر همکاری برای بازگشایی تنگه هرمز
فرانسه و کره جنوبی توافق کردند که برای کمک به بازگشایی تنگه هرمز و کاهش بی‌ثباتی‌های اقتصادی جهانی ناشی از جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، با یکدیگر همکاری کنند.

امانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه، روز جمعه در یک نشست خبری مشترک با لی جه میونگ، رئیس جمهور کره جنوبی در سئول، بر ضرورت همکاری دو کشور برای کمک به بازگشایی این تنگه و کاهش تنش‌ها در خاورمیانه تأکید کرد. لی نیز به خبرنگاران گفت که پاریس و سئول “بر عزم خود برای همکاری جهت تضمین امنیت مسیر کشتیرانی در تنگه هرمز تأکید کرده‌اند”.

رؤسای جمهور فرانسه و کره جنوبی با این حال توضیح بیشتری درباره نحوه بازگشایی تنگه هرمز ارائه نکردند و به پرسش‌ها در این باره پاسخ ندادند.

مکرون گفت: «ما باید در سطح بین‌المللی شرایط لازم برای فرآیندی جهت کاهش بحران و درگیری در خاورمیانه را به‌طور شفاف تعریف کنیم. ما باید اطمینان حاصل کنیم که تنگه هرمز بازگشایی می‌شود.»

کره جنوبی برای کاهش بحران انرژی، تولید در نیروگاه‌های هسته‌ای خود را افزایش داده است. رئیس جمهور این کشور همچنین خواستار تسریع در گذار به انرژی‌های تجدیدپذیر شده و گفته است این جنگ، وابستگی شدید کره جنوبی به واردات سوخت‌های فسیلی را آشکار کرده است.

بیشتر بخوانید: بحران تنگه هرمز و چرخش‌های ترامپ؛ آزمون آمادگی آمریکا

این نخستین باری است که مکرون در دوران ریاست‌جمهوری خود به کره جنوبی سفر کرده است. این سفر در حالی انجام شده که دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا به شدت از متحدان ایالات متحده برای عدم همکاری در جنگ با ایران و بازگشایی تنگه هرمز ابراز نارضایتی کرده است. او روز چهارشنبه در سخنرانی تلویزیونی خود تأکید کرده بود که آمریکا به تنگه هرمز “نیازی ندارد” و کشورهایی که به نفت نیاز دارند “باید خود به تنگه هرمز بروند و آن را بگیرند”. ترامپ از متحدان آسیایی و چین خواسته بود برای بازگشایی این آبراه کلیدی وارد عمل شوند.

مکرون پیش‌تر گفته بود که بازگشایی تنگه هرمز از طریق عملیات نظامی واقع‌بینانه نیست.

مقامات کره جنوبی نیز اعلام کرده‌اند که سئول در این رابطه با واشنگتن در تماس است و موضوع پرداخت هزینه ترانزیت به ایران برای تضمین ارسال سوخت از طریق این تنگه در دست بررسی نیست.

حملات ایران به تأسیسات برقی و آب‌ شیرین‌کن در کویت
وزارت آب و برق کویت اعلام کرد که یک مجتمع تولید برق و یک تأسیسات آب شیرین‌کن در این کشور روز جمعه سوم آوریل (۱۴ فروردین) در پی حمله‌ای از سوی ایران آسیب دیده است.

به گزارش خبرگزاری رسمی کویت و به نقل از یک سخنگوی این وزارتخانه، این حمله تلفات جانی به دنبال نداشته است. یک خبرنگار خبرگزاری فرانسه در شهر کویت نیز گزارش داد که این حمله هیچ اختلالی در خدمات برق یا آب ایجاد نکرده است.

بیشتر بخوانید: حمله به همسایگان؛ قمار بقا یا خودکشی استراتژیک جمهوری اسلامی؟

بامداد جمعه همچنین یک پالایشگاه در کویت هدف حمله پهپادی قرار گرفت و دچار آتش‌سوزی شد.

در همین حال دفتر رسانه‌ای امارات متحده عربی نیز اعلام کرد آتش‌سوزی ناشی از سقوط بقایای یک حمله رهگیری شده، موجب توقف فعالیت‌ها در مجتمع گازی “حبشان” در ابوظبی شد. این دفتر افزود هیچ موردی از مصدومیت و تلفات گزارش نشده و نهادهای امدادی در حال بررسی این حادثه هستند.

ظریف: ایران و آمریکا به رغم برتری تهران، باید به دنبال یک توافق جامع صلح باشند
محمدجواد ظریف، وزیر خارجه پیشین جمهوری اسلامی، در یک مقاله مهمان برای مجله “فارن افرز”، آمریکا را متهم کرد که در مذاکرات “قابل اعتماد نیست” و “به حاکمیت ایران احترام نمی‌گذارد”.

ظریف در این مقاله که روز جمعه سوم آوریل (۱۴ فروردین) منتشر شد، استدلال کرد که “بر اساس این منطق هیچ دلیلی برای تعامل با این کشور در حال حاضر و ارائه یک راه خروج به آن وجود ندارد”. او افزود: «تهران باید برتری خود را تثبیت کند، به حمله به پایگاه‌های آمریکا ادامه دهد و جریان تجارت در تنگه هرمز را مسدود کند تا واشنگتن حضور و رویکرد منطقه‌ای خود را به‌طور بنیادین تغییر دهد.»

ظریف با ادعای “برتری” ایران در جنگ با آمریکا و اسرائیل نوشت: «تهران باید از برتری خود نه برای ادامهٔ جنگ، بلکه برای اعلام پیروزی و دستیابی به توافقی استفاده کند که هم این درگیری را پایان دهد و هم از وقوع درگیری بعدی جلوگیری کند.»

او ادامه داد: «ایران می‌تواند پیشنهاد دهد که در ازای پایان همهٔ تحریم‌ها، محدودیت‌هایی بر برنامهٔ هسته‌ای خود اعمال کند و تنگهٔ هرمز را بازگشایی نماید؛ توافقی که واشنگتن پیش‌تر نمی‌پذیرفت اما اکنون ممکن است آن را بپذیرد. ایران همچنین باید آمادگی خود برای یک پیمان عدم تجاوز متقابل را اعلام کند که در آن هر دو کشور تعهد دهند در آینده به یکدیگر حمله نکنند. این کشور می‌تواند تعامل اقتصادی با ایالات متحده را پیشنهاد دهد که به نفع مردم هر دو کشور خواهد بود.»

وزیر خارجه پیشین جمهوری اسلامی، جرد کوشنر، داماد دونالد ترامپ و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه او را “افرادی کاملا بی‌سواد در حوزه ژئوپلیتیک و ظرایف فنی هسته‌ای” توصیف کرده و نوشت، آنها در “درک پیشنهادهای سخاوتمندانه ایران برای رسیدن به توافق ناکام ماندند”.

ظریف در این مقاله با طرح استدلال‌های تناقض‌‌برانگیز متذکر شده است که هر چند “گفتگو با مقامات آمریکایی که بارها به ایران خیانت کرده‌اند طرفدار چندانی ندارد اما با وجود قابل درک بودن این دیدگاه، جمهوری اسلامی در نهایت اگر بتواند جنگ را زودتر به پایان برساند، وضعیت بهتری خواهد داشت”.

به نظر ظریف، ایران و آمریکا باید به دنبال “یک توافق جامع صلح” باشند و از بحران ایجاد شده “به عنوان فرصتی برای پایان دادن به ۴۷ سال خصومت استفاده کنند”.

او برنامه هسته‌ای و موشکی جمهوری اسلامی را “ریشه‌دار و پراکنده” خوانده و تأکید کرد این توانمندی با “بمباران از میان نخواهد رفت”.

بیشتر بخوانید: حمله نظامی به ایران؛ چرا کار به اینجا کشید؟

ظریف در بخش دیگری از مقاله خود تحت عنوان “آماده‌سازی صلح” به همکاری‌های اقتصادی در آینده اشاره کرده و خاطرنشان ساخت که “برای تحکیم بیشتر صلح، ایران و ایالات متحده باید همکاری‌های متقابل سودمند در حوزه‌های تجاری، اقتصادی و فناورانه را آغاز کنند”.

او وقوع این جنگ را “گشایش دری به سوی یک حل و فصل پایدار” خوانده و با ادعای شکست‌ناپذیری ایران نوشت: «مقام‌های آمریکایی شاید همچنان از جمهوری اسلامی خوششان نیاید، اما اکنون دریافته‌اند که این حکومت رفتنی نیست و ناچارند در کنار آن زندگی کنند.»

انتشار این مقاله و طرح چنین ادعاهایی درباره “برتری ایران و فرصت تاریخی برای صلح” در حالی است که واقعیت‌های میدانی حاکی از آن است که جمهوری اسلامی طی این جنگ با تلفات انسانی و خسارات گسترده‌ای مواجه شده است.

ترامپ نیز تهدید کرده است که در صورت عدم پذیرش شروط واشنگتن از سوی تهران، حملات به زیرساخت‌های ایران از جمله نیروگاه‌های برق کشیده خواهد شد.

هشدار ایران به اعضای شورای امنیت درباره هرگونه “اقدام تحریک‌آمیز”
در آستانه رأی‌گیری در مورد پیش‌نویس قطعنامه‌ ارائه‌شده توسط بحرین در مورد تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز، جمهوری اسلامی به اعضای شورای امنیت سازمان ملل متحد هشدار داد که از هرگونه “اقدام تحریک‌آمیز” خودداری کند.

خبرگزاری ایسنا گزارش داد عباس عراقچی،‌ وزیر خارجه ایران، در یک تماس تلفنی با سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه اظهار داشت: «صدور قطعنامه از سوی شورای امنیت در خصوص تنگه هرمز نه تنها هیچ مشکلی را حل نمی‌کند، بلکه خود به بخشی از مشکل تبدیل می‌شود.»

شورای امنیت قرار بود روز جمعه ۱۴ فروردین (سوم آوریل) قطعنامه پیشنهادی بحرین در رابطه با حفاظت از کشتیرانی تجاری در تنگه هرمز را به رأی‌ بگذارد. این رأی‌گیری اما به دلیل آنچه “تعطیلات عید پاک” خوانده شد، به تعویق افتاد.

این پیش‌نویس “تمام اقدامات دفاعی لازم” را برای حفاظت از کشتیرانی تجاری در تنگه هرمز برای مدت دستکم شش ماه مجاز می‌داند. چین به عنوان یکی از کشورهای دارای حق وتو پیش‌تر اعلام کرده بود با صدور هرگونه مجوزی برای توسل به زور مخالفت خواهد کرد.

بیشتر بخوانید: آیا ایران می‌تواند در تنگه هرمز “ایستگاه عوارضی” ایجاد کند؟

به گزارش ایسنا، لاوروف در گفت‌وگو با عراقچی از “ارائه ابتکارات و پیشنهادهایی از سوی روسیه برای کاهش تنش‌ها و مدیریت بحران در منطقه” خبر داد.

تنگه هرمز مسیر حیاتی برای جریان انرژی جهانی به شمار می‌رود و مسدود شدن آن پیامدهای قابل‌توجهی را به دنبال داشته است.

بحرین گفته بود که این پیش‌نویس چندین بار اصلاح شده و از حمایت ایالات متحده برخوردار است.

موج جدید حمله موشکی ایران به اسرائیل و آتش‌سوزی در پالایشگاهی در کویت
ارتش اسرائیل روز جمعه سوم آوریل (۱۴ فروردین) از یک موج جدید حمله موشکی از سوی ایران خبر داد و اعلام کرد که سیستم‌های پدافند هوایی برای انهدام این موشک‌ها فعال شده‌اند. تا کنون گزارشی در مورد تلفات انسانی احتمالی این حملات موشکی منتشر نشده است.

در همین حال به گفته آژانس امداد و اورژانس اسرائیل چندین خانه و خودرو بر اثر اصابت یک موشک خوشه‌ای که رهگیری نشده بود، آسیب دیدند. رادیوی ارتش اسرائیل نیز اعلام کرد یک ایستگاه قطار در تل‌آویو بر اثر اصابت ترکش آسیب دیده است.

وزارت بهداشت اسرائیل صبح جمعه اعلام کرد در ۲۴ ساعت گذشته ۱۴۸ تن بر اثر آسیب‌های وارده ناشی از جنگ با ایران، به بیمارستان منتقل شدند.

از سوی دیگر حملات ایران به کشورهای همسایه در خلیج فارس نیز ادامه داشته است.

شرکت دولتی نفت کویت با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد پس از یک “حمله پهپادی مخرب” به پالایشگاه “مینا الاحمدی” چندین واحد عملیاتی دچار حریق شدند. به گفته مقامات کویتی در این حمله که بامداد جمعه رخ داد، کسی آسیب ندید.

این پالایشگاه دو هفته پیش نیز هدف قرار گرفته و موقتا تعطیل شده بود. این تأسیسات یکی از مهمترین پالایشگاه‌های نفت در کویت و کل منطقه خلیج فارس است و از زمان آغاز جنگ، تا کنون سه بار توسط ایران هدف قرار گرفته است.

پس از حمله مجدد ایران، شرکت نفت کویت اعلام کرد که پالایشگاه مینا الاحمدی فعالیت خود را متوقف کرده است.

هگست رئیس ستاد نیروی زمینی ارتش آمریکا را برکنار کرد
پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، روز پنج‌شنبه دوم آوریل (۱۳ فروردین) از رندی جورج، رئیس ستاد نیروی زمینی ارتش آمریکا، خواست تا از سمتش کناره‌گیری کند. شان پارنل، سخنگوی پنتاگون، با انتشار اطلاعیه‌ای در شبکه ایکس نوشت ژنرال جورج بلافاصله از سمتش به عنوان چهل‌ویکمین رئیس ستاد ارتش برکنار شده و بازنشسته می‌شود.

شبکه خبری “سی‌بی‌اس” گزارش داد که هگست از این ژنرال عالی‌رتبه خواسته بود تا از سمت خود کناره‌گیری کند. یک مقام وزارت دفاع آمریکا نیز این موضوع را در گفت‌وگو با خبرگزاری آلمان تأیید کرد.

این تغییر مهم در رهبری ارتش آمریکا در میانه جنگ با ایران رخ می‌دهد. هر چند تا کنون اظهارنظر رسمی در مورد دلیل برکناری رندی جورج ۶۱ ساله از سوی پنتاگون ذکر نشده،‌ اما یک منبع مطلع به شبکه سی‌بی‌اس گفته هگست می‌خواست شخصی در این سمت قرار بگیرد که دیدگاه او و ترامپ را در رابطه با ارتش اجرا کند.

به گزارش رسانه‌های آمریکایی کریستوفر لانِو، معاون رئیس ستاد کل ارتش، اکنون به طور موقت عهده‌دار این سمت شده است.

رندی جورج در سال ۲۰۲۳ توسط جو بایدن، رئیس‌ جمهور پیشین آمریکا، برای تصدی این سمت نامزد شده بود و به طور معمول می‌بایست تا سال ۲۰۲۷ نیز در این سمت باقی می‌ماند.

شبکه سی‌بی‌اس همچنین گزارش داده است که هگست تا کنون بیش از ۱۲ افسر ارشد نظامی را برکنار کرده است. در بیشتر موارد دلیلی برای برکناری این افراد ذکر نشده است.

دونالد ترامپ پس از ورود مجدد به کاخ سفید نام وزارت دفاع آمریکا را به وزارت جنگ تغییر داد.

هشدار صلیب سرخ: نیازهای پزشکی در ایران رو به افزایش است
ماریا مارتینز، رئیس نمایندگی فدراسیون بین‌المللی صلیب سرخ و جعیت هلال احمر در ایران، اعلام کرد که نیازهای فوری پزشکی در این کشور به صورت تصاعدی در حال افزایش است و موجودی کیت‌های درمانی و دیگر تجهیزات مورد نیاز ممکن است در صورت ادامه جنگ کاهش یابد.

مارتیز روز پنج‌شنبه دوم آوریل (۱۳ فروردین) به خبرگزاری رویترز گفت که از زمان آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ۲۸ فوریه (نهم اسفند) بیش از ۱۹۰۰ نفر کشته و بیش از ۲۱ هزار نفر زخمی شده‌اند.

برخی برآوردها شمار تلفات را بیشتر گزارش کرده‌اند.

مارتیز همچنین اعلام کرد که سه نفر از کارکنان این سازمان در حین انجام وظیفه جان خود را از دست داده‌اند. یکی از این افراد در جریان حمله هوایی در روز ۳۱ مارس به یک کلینیک پزشکی در استان زنجان کشته شد.

او مسئولیت این حمله را به طرف خاصی نسبت نداد.

رئیس هیئت فدراسیون بین‌المللی صلیب سرخ و جعیت هلال احمر در ایران به رویترز گفت: «نگرانی ما واقعاً این است که نیازهای بشردوستانه به‌سرعت در حال افزایش است و این سرعت از توانایی ما برای رساندن کمک‌ها به کشور فراتر رفته است.»

او افزود که در حال حاضر کمبودی در ذخایر اضطراری وجود ندارد اما در صورت ادامه جنگ، به‌ویژه با افزایش قیمت تجهیزات و کاهش بودجه کافی، وضعیت وخیم‌تر خواهد شد.

مارتیز همچنین ابراز نگرانی کرد که ترس از بمباران‌ ممکن است مانع مراجعه مردم برای دریافت کمک شود.

این نهاد امدادی در هفته‌های گذشته به دلیل بسته شدن تنگه هرمز توسط ایران در واکنش به حملات آمریکا و اسرائیل، قادر به وارد کردن تجهیزات حیاتی از انبارهای خود در دبی نبوده است. به گفته مدیر زنجیره تأمین این نهاد، اکنون قرار است این کمک‌ها روز هفتم آوریل از طریق خشکی و از مرز ترکیه ارسال شود، اما این کار چند هفته طول خواهد کشید.