علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی در جریان این حملات کشته شد. بنا به اعلام ترامپ و ارتش اسرائیل تا كنون دهها تن از مقامهای عالیرتبه حکومت ایران نیز کشته شدهاند.
جمهوری اسلامی در واکنش به حملات مشترک اسرائیل و آمریکا، تا کنون خاک اسرائیل و نیز چند کشور منطقه خلیج فارس از جمله قطر، کویت، عربستان سعودی، بحرین و امارات متحده عربی و حتی آذربایجان را نیز هدف قرار داده است.
یک هفته پس از اعلام رسمی مرگ خامنهای، مجلس خبرگان رهبری، مجتبی فرزند او را به عنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی انتخاب کرد.
جمهوری اسلامی و ایالات متحده تنها حدود یک ساعت پیش از پایان مهلت تعیینشده از سوی دونالد ترامپ برای حمله گسترده به پلها و نیروگاههای ایران، در نخستین ساعات روز چهارشنبه ۸ آوریل (۱۹ فروردین) بر سر آتشبسی دوهفتهای توافق کردند.
آخرین خبرها از تحولات جنگ را از اینجا دنبال کنید: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران
اسلامآباد در تدارک برگزاری دومین دور مذاکرات میان ایران و آمریکا
اسلامآباد خود را برای برگزاری دور تازهای از مذاکرات میان ایران و آمریکا آماده میکند.
خبرگزاری آلمان روز جمعه ۱۷ آوریل (۲۸ فروردین) گزارش داد ثبتنام نمایندگان رسانهها برای پوشش خبری این مذاکرات آغاز شده و نیروهای امنیتی بیشتری به پایتخت پاکستان اعزام شدهاند. طبق این گزارش فیلد مارشال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان که برای دیدار و گفتوگو با مقامهای جمهوری اسلامی به تهران سفر کرده، اقامت خود در ایران را تمدید کرده است. منیر یکی از میانجیگران مهم میان تهران و واشنگتن به شمار میرود و روابط بسیار خوبی با دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا دارد.
این خبرگزاری به نقل از منابع امنیتی پاکستان مینویسد، دور جدید مذاکرات گستردهتر از دور پیشین خواهد بود.
رویترز نیز از حضور نیروهای نظامی در مسیرهای منتهی به اسلاماباد گزارش داده و نوشت جادهها همچنان باز هستند و برخلاف نشست پیشین، دولت هنوز دستور تعطیلی کسبوکارها را صادر نکرده است.
پیشتر رویترز به نقل از یک منبع آگاه در دولت پاکستان گزارش داده بود دیدار پیشرو میان ایران و آمریکا ممکن است به امضای یک توافق منجر شود. این منبع گفته بود دو طرف ابتدا یک تفاهمنامه امضا خواهند کرد و سپس “ظرف ۶۰ روز یک توافق جامع” به دست خواهد آمد.
ترامپ روز پنجشنبه ۱۶ آوریل گفته بود که در صورت دستیابی به توافق به ایران، برای امضا آن “شخصا” به اسلاماباد سفر خواهد کرد.
خبرگزاری دولتی ایرنا نیز روز جمعه به نقل از خبرنگار خود در اسلامآباد نوشت، “هرچند هیچ مقام رسمی در پاکستان برگزاری دور دوم مذاکرات را تایید یا تکذیب نکرده است، اما مشاهدات از سطح شهر اسلامآباد حکایت از تکاپوی پایتخت پاکستان برای میزبانی از رویداد بزرگی دیگر مرتبط با تحولات جاری در خاورمیانه است”.
سپاه: به همراه ارتش دست بر ماشه آماده پاسخگویی به دشمن هستیم
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی روز جمعه۱۷ آوریل ( ۲۸ فروردین) با انتشار بیانیهای به مناسبت “روز ارتش” ضمن هشدار به آمریکا و اسرائیل اعلام کرد هرگونه حمله نظامی “با ضربات مهلک و سیلیهای سخت رزمندگان اسلام” مواجه خواهد شد. در این بیانیه گفته شده است که ارتش و سپاه “دست بر ماشه آماده پاسخگویی قدرتمند به هرگونه اقدام تجاوزگرانه و جنایتکارانه دشمنان” هستند.
پیشتر سخنگوی ارتش جمهوری اسلامی از لغو مراسم رژه روز ارتش خبر داده و دلیل آن را “عدم تفاوت آتشبس فعلی با شرایط جنگی” عنوان کرده بود.
محمد اکرمینیا گفته بود امسال به جای رژه، “حضور پررنگتر کارکنان و فرماندهان ارتش در مراسم نماز جمعه، سخنرانی فرماندهان پیش از خطبههای نماز و رژه موتوری دژبان ارتش در میادین شهر تهران” در نظر گرفته شده است.
۲۹ فروردین از سال ۱۳۵۸ در تقویم ایران “روز ارتش” نامگذاری شده است.
فرانسه: کشورهای اروپایی توانایی پاکسازی مینها در تنگه هرمز را دارند
وزیر دفاع فرانسه روز جمعه ۱۷ آوریل (۲۸ فروردین) در مصاحبهای با یک شبکه تلویزیونی “تیاف وان” از آمادگی کشورهای اروپایی برای مینروبی در تنگه هرمز خبر داد و گفت کشورهایی مانند بلژیک، هلند و فرانسه توانایی پاکسازی مینهای دریایی را دارند که میتواند کمکی به امنسازی تردد کشتیها در این آبراه مهم و حیاتی باشد.
کاترین ووترن به این شبکه فرانسوی گفت: «امکاناتی برای ارائه خدمات اسکورت کاملاً پشتیبانیشده برای کشتیها وجود دارد؛ اسکورتهایی که البته به هیچ وجه جنبه تهاجمی ندارند و با هدف تضمین عبور امن کشتیها از تنگه ارائه میشوند. این موضوع امروز در نشست پاریس بررسی خواهد شد.»
فرانسه و بریتانیا روز جمعه میزبان نشستی با حضور حدود ۴۰ کشور در پاریس هستند که به موضوع بازگرداندن امنیت و آزادی کشتیرانی به تنگه هرمز میپردازد و هدف آن ارسال این پیام به ایالات متحده است که برخی از نزدیکترین متحدان واشنگتن آماده ایفای نقش و کمک در این زمینه هستند.
ایران، اسرائیل و آمریکا به این نشست دعوت نشدهاند. صدراعظم آلمان و نخستوزیر ایتالیا با سفر به پاریس شخصا در این نشست شرکت دارند و سایر کشورهای دعوتشده به صورت آنلاین حضور خواهند داشت.
تنگه هرمز از زمان آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران مسدود مانده و همین امر فشار زیادی را بر اقتصاد جهانی وارد آورده است. آمریکا از روز دوشنبه بنادر جنوب ایران را تحت محاصره دریایی قرار داده که همچنان ادامه دارد.
مقام ارشد اماراتی: کشورهای خلیج فارس ایران را دشمن اصلی میدانند
انور قرقاش، مشاور رئیس امارات متحده عربی، روز پنجشنبه ۱۶ آوریل (۲۷ فروردین) در یک نشست مطبوعاتی در “باشگاه مطبوعات دبی” گفت کشورهای حاشیه خلیج فارس در مقایسه با برخی دیگر از کشورهای منطقه، نگاه متفاوتی نسبت به ایران دارند و این کشور را “دشمن اصلی” خود میدانند.
قرقاش اظهار داشت: «ما کاملاً از دیدگاه بسیاری از جوامع عربی که اسرائیل را دشمن اصلی میدانند آگاه هستیم، اما نگاه کشورهای خلیج فارس میتواند متفاوت باشد… ایران کشوری است که با هزاران موشک و پهپاد به کشورهای خلیج فارس حمله کرده است و به همین دلیل ما به آن اعتماد نداریم و آن را دشمن اصلی میدانیم.»
در جریان جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، جمهوری اسلامی حملات موشکی و پهپادی گسترد و متعددی را به چند کشور حاشیه خلیج فارس از جمله امارات، عربستان، بحرین، قطر و کویت صورت داد. تهران این کشورها را به “همکاری” با آمریکا متهم کرده و مدعی شده است که آنها به آمریکا اجازه دادهاند تا از خاکشان به ایران حمله کند. این کشورها این ادعا را رد میکنند.
امارات متحده عربی پس از اعلام آتشبس دو هفتهای آمریکا و اسرائیل با ایران از سوی دونالد ترامپ، با انتشار بیانیهای اعلام کرد این آتشبس را به دقت دنبال میکند و در پی دریافت توضیحات بیشتر درباره مفاد این توافق است تا از پایبندی کامل ایران به توقف فوری تمامی اقدامات خصمانه در منطقه و بازگشایی کامل و بدون قید و شرط تنگه هرمز اطمینان حاصل شود.
در این بیانیه گفته شده بود ایران در ۴۰ روز گذشته با شلیک ۲ هزار و ۸۱۹ موشک بالستیک و کروز و همچنین پهپاد زیرساختها، تأسیسات انرژی و اماکن غیرنظامی در این کشور را هدف قرار داده و تلفات جانی و خسارات مالی ناشی از این حملات، اتخاذ موضعی قاطع را ضروری میسازد.
بیشتر بخوانید: حمله به همسایگان؛ قمار بقا یا خودکشی استراتژیک جمهوری اسلامی؟
رویترز: طرح توافق مرحلهای ایران و آمریکا، از تفاهمنامه تا توافق جامع در ۶۰ روز
خبرگزاری رویترز به نقل از یک منبع پاکستانی که در میانجیگری میان آمریکا و ایران نقش دارد، گزارش داد در دیپلماسی پشتپرده پیشرفت حاصل شده و دیدار پیشرو میان هیأت ایرانی با نمایندگان آمریکا ممکن است به امضای یک توافق منجر شود. به گفته این منبع دو طرف ابتدا یک تفاهمنامه امضا خواهند کرد و “سپس ظرف ۶۰ روز یک توافق جامع حاصل خواهد شد”.
این منبع که نخواست نامش فاش شود به رویترز گفت: «دو طرف در اصل موضوع به توافق میرسند و جزئیات فنی بعدا حل و فصل میشود.»
این خبرگزاری همچنین به نقل از یک منبع دیپلماتیک نوشت عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، از روز چهارشنبه ۱۵ آوریل (۲۶ فروردین) در تهران در حال مذاکره با مقامات ایرانی بوده و در برخی موضوعات “حساس و دشوار” به پیشرفت دست یافته است.
انتقاد “شورای پناهندگان نروژ” از کمبود کمکهای مالی برای بحران انسانی در ایران
“شورای پناهندگان نروژ” (NRC) از کمبود کمکهای مالی برای حمایت از جنگزدگان در ایران انتقاد کرد. مارتیه فن رامسدونک، مدیر این نهاد در ایران، در مصاحبهای با روزنامه آلمانی “فرانکفورتر آلگماینه” گفت: «در بحران فعلی ما تنها از نروژ و سوئد کمک دریافت کردهایم. به نظر میرسد سایر اهداکنندگان نتوانستهاند بحثهای سیاسی را از وضعیت انسانی تفکیک کنند.»
او با اشاره به دشواری برقراری ارتباط از داخل ایران و محدود شدن میزان دیده شدن فعالیتهای این نهاد گفت، شاید به این دلایل بسیاری از اهداکنندگان نتوانستهاند نحوه فعالیت شورای پناهندگان نروژ در ایران را درک کنند. مارتیه فن رامسدونک با انتقاد از عدم کمک کشورها گفت: «پرسش بزرگ این است که چطور میلیاردها دلار برای جنگ هزینه میشود، اما برای کمک به قربانیان چنین مقدار اندکی اختصاص مییابد.»
شورای پناهندگان نروژ بخشی از برنامه کمک به پناهندگان کمیساریای عالی سازمان ملل متحد برای پناهندگان است و به گفته مدیر این نهاد تا کنون تنها ۴.۳ درصد بودجه آن تأمین شده است. این نهاد بنا بر اظهارات مدیر آن، بیش از صد کارمند در ایران دارد.
فن رامسدونک اظهار داشت که با برقراری آتشبس، مغازهها باز شدهاند و زندگی روزمره در شهر از سر گرفته شده اما با این حال این شرایط بیشتر شبیه یک وقفه در درگیری است و ممکن است هر لحظه دوباره تشدید شود.
او همچنین چشمانداز آینده ایران را نامطلوب توصیف کرده و گفت بسیاری از مردم شغلهای خود را از دست دادهاند و در این میان پناهجویان افغان نیز که اغلب به صورت کارگر روزمزد در بخش ساخت و ساز فعالیت داشتهاند، به طور ویژه آسیب دیدهاند و قراردادهای کاری بسیاری از آنان تمدید نشدهاند. او افزود: «حتی پیش از جنگ هم افرادی که به مراکز خدماتی ما مراجعه میکردند از تورم بالا و کاهش ارزش پول ملی با دشواری روبرو بودند.»
ترکیه میزبان نشستی چهارجانبه در مورد جنگ ایران
ترکیه روز جمعه ۱۷ آوریل (۲۸ فروردین) میزبان نشستی با حضور وزرای خارجه پاکستان، مصر و عربستان سعودی در چارچوب تلاشهای دیپلماتیک اسلامآباد برای پایان دادن به جنگ ایران است. این نشست سه روزه با عنوان “مجمع دیپلماسی آنتالیا” در شهر آنتالیا، با سخنرانی رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه آغاز به کار خواهد کرد.
جنگ ایران و مسدود شدن تنگه هرمز دو موضوع اصلی گفتوگوهای وزیران خارجه ترکیه، مصر، پاکستان و عربستان سعودی خواهد بود.
پاکستان با میزبانی مذاکرات ایران و آمریکا در اسلامآباد خود را به عنوان یک میانجی کلیدی در دیپلماسی منطقهای مطرح کرده است، هر چند اعتبار اسلامآباد برای ایفای این نقش به دلیل روابط پرتنش پاکستان با برخی کشورهای همسایه نظیر افغانستان و هند از سوی شماری از کارشناسان و ناظران سیاسی مورد تردید قرار گرفته است.
به گزارش خبرگزاری فرانسه اردوغان در سخنرانی اخیر خود در جمع اعضای حزب حاکم عدالت و توسعه در پارلمان ترکیه گفت که این کشور “تلاشهای لازم برای کاهش تنشها، تمدید آتشبس و ادامه مذاکرات” را انجام خواهد داد. او با تأکید بر اینکه “مذاکره با مشت گرهکرده ممکن نیست” اظهار داشت: «نباید اجازه داد دوباره سلاحها به جای کلمات سخن بگویند. پنجره فرصتی که آتشبس ایجاد کرده است باید به طور کامل مورد استفاده قرار بگیرد.»
ترکیه، که از منتقدان صریح اسرائیل به شمار میرود، همراه با مصر و پاکستان به تلاشهای دیپلماتیک برای دستیابی به آتشبس در جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران پیوسته است. از دید آنکارا آتشبس در خاورمیانه باید لبنان را نیز در بر بگیرد.
کاخ سفید اعلام کرده است که گفتوگوهای بعدی با ایران “به احتمال زیاد” در اسلامآباد برگزار خواهد شد. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، گفته است اگر توافقی با جمهوری اسلامی ایران به دست آید و در اسلامآباد امضا شود، “ممکن است به آنجا برود”.
برگزاری نشستی در باره تنگه هرمز با میزبانی فرانسه و بریتانیا
فرانسه و بریتانیا روز جمعه ۱۷ آوریل (۲۸ فروردین) میزبان نشستی با متحدان خود درباره تلاشها برای تأمین امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز خواهند بود. این مذاکرات در پاریس و به رهبری امانوئل مکرون رئیسجمهور فرانسه و کییر استارمر نخستوزیر بریتانیا برگزار میشود. جورجیا ملونی نخستوزیر ایتالیا و فریدریش مرتس صدراعظم آلمان شخصا و سایر مشارکتکنندگان به صورت آنلاین در نشست شرکت خواهند داشت.
ایالات متحده، اسرائیل و جمهوری اسلامی که به طور مستقیم در موضوع بسته شدن تنگه هرمز نقش دارند، به این مذاکرات دعوت نشدهاند.
تدوین یک طرح چندملیتی برای حفاظت از کشتیرانی بینالمللی و بازگرداندن آزادی ناوبری در تنگه هرمز موضوع اصلی این نشست خواهد بود. از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، تهران عملاً از طریق تهدیدها و حملات علیه نفتکشها و کشتیهای باری، مسیر حیاتی انتقال نفت از تنگه هرمز را مسدود کرده است. این امر موجب افزایش قیمت انرژی و فشار بر اقتصاد جهانی شده است. جمهوری اسلامی همچنین تلاش کرده است نظام دریافت عوارض از کشتیهایی که از این تنگه عبور میکنند را برقرار کند.
به نوشته خبرگزاری آلمان احتمال میرود مرتس برای مشارکت این کشور در مأموریت تأمین امنیت در تنگه هرمز پیشنهاد مشخصی ارائه دهد. به گفته منابع دولتی آلمان، ارتش این کشور میتواند پس از پایان درگیریها و با رعایت برخی شرایط، ناوهای مینروب، یک کشتی اسکورت و تجهیزات شناسایی هوایی را برای چنین مأموریتی تأمین کند.
استرالیا: آمریکا درخواست جدیدی برای کمک در مورد ایران مطرح نکرده است
آنتونی آلبانیزی، نخستوزیر استرالیا، در واکنش به انتقاد و ابراز نارضایتی دونالد ترامپ از این کشور، گفت که ایالات متحده “درخواست جدیدی” برای کمک در رابطه با ایران مطرح نکرده است. استرالیا که از متحدان امنیتی آمریکا به شمار میرود، اعلام کرده در جنگ با ایران دخالتی ندارد، اما بازگشایی تنگه هرمز برای انتقال سوخت برای این کشور اهمیت دارد.
ترامپ بارها از استرالیا به دلیل کمک نکردن در جنگ ایران انتقاد کرده است. رئیس جمهور آمریکا روز پنجشنبه ۱۶ آوریل (۲۷ فروردین) در واشنگتن به خبرنگاران گفته بود: «من از استرالیا خشنود نیستم، چون وقتی از آنها خواستیم کنار ما باشند، نبودند.» ترامپ اضافه کرده بود: «آنها در موضوع تنگه هرمز حضور نداشتند.»
آلبانیزی به خبرنگاران گفت ترامپ بهروشنی اعلام کرده که در مورد ایران “اوضاع را تحت کنترل دارد” و “هیچ درخواست جدیدی اصلاً مطرح نشده است”.
به گفته مقامهای استرالیایی، واشنگتن ماه گذشته از کانبرا خواسته بود برای دفاع از کشورهای حوزه خلیج فارس کمک کند و استرالیا در پاسخ به این درخواست، یک هواپیمای شناساییو چندین موشک پدافند را برای حفاظت از امارات متحده عربی اعزام کرده بود.
در همین حال ریچارد مارلز، وزیر دفاع استرالیا، گفت این کشور در حال گفتوگو با فرانسه، بریتانیا و آمریکا درباره تنگه هرمز است.
بریتانیا و فرانسه قرار است روز جمعه ۱۷ آوریل (۲۸ فروردین) نشستی را با متحدان خود درباره تلاشها برای برقراری مجدد آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز برگزار کنند.
ترامپ: جنگ با ایران باید خیلی زود تمام شود
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، در یک سخنرانی در شهر لاسوگاس در ایالت نوادا، گفت که ممکن است بهزودی تحولاتی در ایران رخ دهد. او اظهار داشت که جنگ با ایران “بهخوبی پیش میرود” و “باید خیلی زود تمام شود”.
ترامپ با ستایش از توان نظامی ارتش ایالات متحده، وقوع این جنگ در دوره دوم ریاست جمهوریاش را یک “انحراف کوچک” توصیف کرد و تأکید داشت که این اقدام برای جلوگیری از “اتفاقات واقعا بد” ضروری بوده است. او همچنین بار دیگر به کشته شدن قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه، اشاره کرد و او را “یکی از بدترین تروریستهای تاریخ جهان” خواند.
رئیس جمهور آمریکا بار دیگر تأکید کرد که نمیتوان اجازه داد جمهوری اسلامی به سلاح هستهای دست یابد. او خطاب به حاضران گفت که به زودی “نتایجی فوقالعاده را خواهید دید”.
ترامپ پیشتر به هنگام ترک کاخ سفید برای شرکت در این سخنرانی در گفتوگو با خبرنگاران نسبت به دستیابی به توافق با ایران ابراز خوشبینی کرده و مدعی شده بود، تهران “اکنون حاضر به انجام کارهایی است که دو ماه پیش مایل به انجام آن نبود”. او گفته بود: «آنها موافقاند، فقط باید با یک قلم پای میز بیایند، و آن وقت این موضوع تمام میشود.»
