علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی و دهها تن از مقامهای عالیرتبه حکومت ایران در جریان این حملات کشته شدند.
جمهوری اسلامی در واکنش به حملات مشترک اسرائیل و آمریکا، خاک اسرائیل و نیز چند کشور منطقه خلیج فارس از جمله قطر، کویت، عربستان سعودی، بحرین و امارات متحده عربی و حتی آذربایجان را نیز هدف قرار داد.
جمهوری اسلامی و ایالات متحده تنها حدود یک ساعت پیش از پایان مهلت تعیینشده از سوی دونالد ترامپ برای حمله گسترده به پلها و نیروگاههای ایران، در نخستین ساعات روز چهارشنبه ۸ آوریل (۱۹ فروردین ۱۴۰۵) بر سر آتشبسی دوهفتهای توافق کردند.
رئیس جمهور آمریکا در واپسین ساعات باقیمانده از آتشبس دوهفتهای با جمهوری اسلامی اعلام کرد که به درخواست شماری از مقامهای پاکستان، ازسرگیری احتمالی حملات به جمهوری اسلامی را بهطور موقت متوقف و آتشبس فعلی را تمدید کرده است.
از آن زمان تا کنون مذاکرات غیر مستقیم میان ایران و آمریکا با میانجیگری پاکستان ادامه دارد.
آخرین خبرها از تحولات جنگ را از اینجا دنبال کنید: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران
روبیو: آمریکا به دلیل تحریمها و محاصره بنادر ایران، در مذاکرات دست بالا را دارد
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، اعلام کرد که مذاکرات فعلی با ایران بر سر یک چارچوب کلی برای گفتوگوهای بیشتر درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی متمرکز است و نه دستیابی به یک توافق نهایی.
او روز سهشنبه ۱۵ اردیبهشت (۵ مه) در یک نشست خبری در کاخ سفید توضیح داد که روند کنونی به دنبال رسیدن به نوعی درک مشترک درباره موضوعاتی است که طرفین برای مذاکره بر سر آنها توافق کردهاند.
به گفته وزیر خارجه آمریکا ضرورتی ندارد متن کامل توافق نهایی در یک روز تدوین شود، زیرا این موضوع بسیار پیچیده و فنی است و نیاز به یک راهحل دیپلماتیک دارد که بهروشنی حوزههای مذاکره و امتیازاتی را که طرفها در ابتدای کار حاضر به ارائه آن هستند، مشخص کند.
روبیو افزود که این همان موضوعی است که استیو ویتکاف، جرد کوشنر و سایر اعضای تیم در حال کار روی آن هستند و ابراز امیدواری کرد که در این زمینه اخبار مثبتی منتشر شود.
او همچنین تاکید کرد که آمریکا به دلیل تحریمها و محاصره بنادر ایران، در مذاکرات دست بالا را دارد. در عین حال، ایران از پذیرش خواستههای آمریکا مبنی بر کنار گذاشتن حق غنیسازی و تحویل ذخایر اورانیوم با غنای بالا خودداری کرده است.
وزیر امور خارجه آمریکا در ادامه صحبتهای خود اعلام کرد که واشنگتن “پروژه آزادی” را برای نجات حدود ۲۳ هزار غیرنظامی از ۸۷ کشور آغاز کرده است؛ افرادی که به گفته او در کشتیهایی در خلیج فارس گرفتار شدهاند، زیرا ایران تنگه هرمز را بسته است.
بیشتر بخوانید: تنگه هرمز
روبیو همچنین اظهار داشت که این ملوانان و خدمه کشتیهای تجاری به دلیل محاصره ایران در دریا سرگردان ماندهاند و افزود کسانی که هفتهها در این وضعیت بودهاند، با کمبود غذا و آب روبهرو شدهاند و دستکم ۱۰ ملوان جان خود را از دست دادهاند.
به گفته روبیو ایالات متحده برای اعمال فشار در مذاکرات جهت پایان دائمی جنگ، محاصره بنادر ایران را حفظ خواهد کرد.
روبیو همچنین گفت که بسیاری از کشورها برای بازگرداندن آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز از آمریکا درخواست کمک کردهاند و همین موضوع باعث شده دونالد ترامپ در آخر هفته گذشته مجوز اجرای “پروژه آزادی” را صادر کند.
روبیو این اقدام را “نخستین گام برای بازگشایی تنگه هرمز” و پایان دادن به “آخرین اقدام رژیم جمهوری اسلامی در خرابکاری اقتصادی” توصیف کرد. او همچنین تاکید کرد که “پروژه آزادی” یک عملیات دفاعی است و نیروهای آمریکایی تنها در صورت هدف قرار گرفتن اقدام به شلیک خواهند کرد.
وزیر امور خارجه آمریکا افزود که دو کشتی تجاری با پرچم آمریکا تاکنون با موفقیت از هرمز خارج شدهاند، اما حدود ۲۰۰۰ کشتی همچنان در منطقه باقی ماندهاند. به گفته او، هدف ایجاد یک منطقه عبور امن تحت پوشش نیروهای دریایی و هوایی آمریکا است تا کشتیها بتوانند از آن عبور کرده و به بازار برسند و اعتماد به این مسیر دوباره افزایش یابد.
بیشتر بخوانید: اعتراضات مردمی ۱۴۰۴
روبیو در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت داخلی ایران نیز اشاره کرده و گفت که به باور او “در هیچ کشوری در جهان شکاف میان مردم و حاکمیت تا این حد بزرگ نیست”.
وزیر خارجه ایالات متحده همچنین با اشاره به شرایط موجود، اظهار داشت که “مردم ایران هر روز قربانی این وضعیت هستند و رئیسجمهور آمریکا نسبت به آنچه آنها تجربه میکنند، همدردی عمیقی دارد”. به گفته مارکو روبیو ایران کشوری است که نباید منزوی شود، زیرا مردم آن “فوقالعاده” هستند.
اظهارات روبیو در خصوص پروژه آزادی در شرایطی بیان شد که ترامپ ساعاتی بعد از توقف موقت آن برای بررسی امکان توافق با جمهوری اسلامی خبر داد.
دونالد ترامپ: “پروژه آزادی” در تنگه هرمز موقتا متوقف میشود
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا صبح روز چهارشنبه ۱۶ اردیبهشت (۶ مه) در پلتفرم “تروث سوشال” خبر داد بهدنبال درخواست پاکستان و برخی کشورهای دیگر “پروژه آزادی” را بطور موقت متوقف میکند.
ترامپ در پیام خود همچنین به آنچه موفقیت نظامی چشمگیر آمریکا در جریان کارزار علیه ایران خواند، اشاره کرد. او همچنین افزود در مسیر دستیابی به یک توافق کامل با نمایندگان جمهوری اسلامی نیز پیشرفت قابل توجهی حاصل شده است.
بیشتر بخوانید: تنگه هرمز
به گفته رئیس جمهور آمریکا توافق شده است که با وجود تداوم کامل محاصره، “پروژه آزادی” (حرکت کشتیها از طریق تنگه هرمز) برای مدت کوتاهی متوقف شود.
ترامپ همچنین توضیح داد که این توقف برای بررسی احتمال نهایی شدن توافق و امضای آن انجام میشود.
رئیسجمهور آمریکا در این پیام درباره جزئیات این “توافق” توضیحات بیشتری ارائه نکرده است.
مقامهای جمهوری اسلامی تا کنون درباره پیام جدید ترامپ اظهارنظر نکردهاند، اما برخی رسانههای وابسته به حکومت آن را “عقبنشینی” رئیس جمهور آمریکا ارزیابی کردند.
روز قبل عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی در پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «تحولات تنگه هرمز بهروشنی نشان میدهد که برای یک بحران سیاسی، راهحل نظامی وجود ندارد.»
وزیر خارجه ایران همچنین تاکید کرده بود در حالی که “مذاکرات با تلاشهای پاکستان در حال پیشرفت است”، آمریکا باید مراقب باشد تا “بدخواهان” بار دیگر این کشور را به باتلاق نکشانند.
