دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا در واپسین ساعات باقیمانده از این آتشبس اعلام کرد که به درخواست شماری از مقامهای پاکستان، از سرگیری احتمالی حملات به جمهوری اسلامی را بهطور موقت متوقف و آتشبس را تمدید کرده است.
در این بین، مذاکرات میان جمهوری اسلامی و آمریکا با میانجیگری پاکستان نیز بینتیجه پایان یافت.
در هفتههای گذشته تنش میان دو کشور بر سر کنترل تنگه هرمز بالا گرفته است. تهران از زمان آغاز جنگ تا کنون این آبراه مهم بینالمللی را مسدود کرده است؛ اقدامی که بویژه بهدلیل پیامدهای آن بر اقتصاد جهانی، به تنش میان تهران و بسیاری از دیگر کشورها نیز انجامیده است.
بسیاری از ناظران و تحلیلگران مستقل، آتشبس کنونی میان تهران و واشنگتن را “شکننده” میدانند.
آخرین خبرها از تحولات جنگ را از اینجا دنبال کنید: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران
آمریکا: مذاکرات به سختی پیش میرود و شاید بمبها سخن بگویند
تنشها میان ایران و آمریکا روز دوشنبه همچنان بالا باقی ماند. یک مقام آمریکایی پیشنهاد متقابل اخیر ایران برای پایان دائمی جنگ را “ناکافی” توصیف کرد و گفت مذاکرات «بهسختی پیش میرود». او هشدار داد اگر ایران همکاری بیشتری نشان ندهد، در صورت لزوم آمریکا “با بمبها سخن خواهد گفت”.
همزمان دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا به نیویورک پست گفت که پس از دریافت آخرین پاسخ ایران با هدف پایان دادن به جنگ، “هیچ امتیازی برای تهران” قائل نیست و افزود که ایران میداند “به زودی چه اتفاقی خواهد افتاد”.
او در پاسخ به سوالی در مورد اظهارات قبلی خود مبنی بر اینکه ممکن است تعلیق ۲۰ ساله غنیسازی اورانیوم ایران را بپذیرد، گفت: «من در حال حاضر هیچ چیزی را نمیپذیرم»، و از ارائه جزئیات بیشتر خودداری کرد.
ترامپ در ادامه به نیویورک پست گفت: «واقعاً نمیتوانم در مورد آن با شما صحبت کنم. اتفاقات زیادی در حال رخ دادن است.»
او افزود که از ایران “ناامید” نشده است، اما هشدار داد که تهران درک میکند که ایالات متحده قادر به افزایش فشار بیشتر است.
رسانههای ایرانی پیشتر خواستههای واشنگتن را “زیادهخواهانه” توصیف کرده بودند. همزمان اما، خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه گزارش داد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، پذیرفته است در طول مذاکرات هستهای جاری، تحریمهای نفتی ایران را متوقف کند.
بعدتر آکسیوس به نقل از یک مقام آمریکایی این ادعای را تکذیب کرد.
این نشریه به نقل از همین مقام و “منبعی آگاه” نوشت که ایران پیشنهاد تازهای برای توافق بهمنظور پایان جنگ ارائه کرده، اما کاخ سفید معتقد است این پیشنهاد “بهبود معناداری” ندارد و کافی نیست.
به گفته مقامهای آمریکایی، دونالد ترامپ خواهان توافقی برای پایان جنگ است، اما به دلیل رد شدن بسیاری از خواستههای واشنگتن از سوی تهران و خودداری ایران از دادن امتیازهای جدی درباره برنامه هستهای، در حال بررسی ازسرگیری جنگ نیز هست.
دو مقام آمریکایی گفتهاند ترامپ قرار است روز سهشنبه تیم عالی امنیت ملی خود را در “اتاق وضعیت” کاخ سفید گرد هم بیاورد تا گزینههای نظامی را بررسی کنند.
یک مقام ارشد آمریکایی گفته است اگر ایران موضع خود را تغییر ندهد، آمریکا ناچار خواهد شد مذاکرات را “از طریق بمبها” ادامه دهد.
ترامپ نیز در گفتوگویی تلفنی با آکسیوس در روز یکشنبه، پیش از دریافت پیشنهاد جدید ایران، گفته بود: «زمان در حال تمام شدن است» و اگر ایران انعطاف نشان ندهد «ضربههای بسیار شدیدتری خواهد خورد».
به گفته مقام آمریکایی، پیشنهاد تازه ایران که یکشنبه شب از طریق میانجیهای پاکستانی به واشنگتن منتقل شد، فقط تغییرات محدودی نسبت به نسخه قبلی دارد.
این پیشنهاد شامل توضیحات بیشتری درباره تعهد ایران به نساختن سلاح هستهای است، اما هیچ تعهد مشخصی درباره توقف غنیسازی اورانیوم یا تحویل ذخایر اورانیوم با غنای بالا ارائه نمیکند.
در حالی که رسانههای دولتی ایران گزارش داده بودند آمریکا پذیرفته بخشی از تحریمهای نفتی ایران را در دوران مذاکرات تعلیق کند، مقام آمریکایی تأکید کرد هیچ کاهش تحریمی “رایگان” نخواهد بود و باید با اقدام متقابل ایران همراه شود.
او افزود: «واقعاً پیشرفت زیادی حاصل نشده است. اکنون در نقطهای بسیار جدی قرار داریم و فشار بر ایران است تا واکنش درستی نشان دهد.»
این مقام ادامه داد: «وقت آن رسیده که ایرانیها کمی امتیاز بدهند. ما به گفتوگوهای واقعی، دقیق و جزئی درباره برنامه هستهای نیاز داریم. اگر این اتفاق نیفتد، گفتوگو از طریق بمبها انجام خواهد شد، که مایه تأسف است.»
به گفته او، آمریکا و ایران هنوز مذاکرات مستقیم درباره جزئیات توافق ندارند، اما گفتوگوهای غیرمستقیمی برای رسیدن به توافق بر سر چارچوب مذاکرات در جریان است.
این مقام همچنین گفت ارائه پیشنهاد تازه از سوی ایران، حتی با تغییرات محدود، نشان میدهد تهران از احتمال اقدام نظامی بیشتر آمریکا نگران است.
ایران در مقابل همواره ادعا کرده که این ترامپ است که به توافق نیاز دارد و زمان به سود تهران پیش میرود.
در همین حال، محسن نقوی وزیر کشور پاکستان که در تلاشهای میانجیگرانه نقش دارد، پس از سه روز حضور در تهران روز دوشنبه به اسلامآباد بازگشت.
هاکان فیدان وزیر خارجه ترکیه نیز که در روند میانجیگری مشارکت دارد، روز دوشنبه در برلین گفت امیدوار است آمریکا و ایران «از خطرات ازسرگیری جنگ آگاه باشند».
او افزود قطر، مصر و عربستان سعودی نیز در تلاشهای میانجیگرانه حضور دارند و تأکید کرد هر دو طرف باید به نقطه میانی برسند و برای پایان جنگ توافق کنند.
عراق حمله پهپادی از این کشور به عربستان را رد کرد
وزارت خارجه عراق با صدور بیانیهای ادعای عربستان در باره حمله پهپادی به این کشور از منشا عراق را رد کرد.
در این بیانیه ضمن ابراز نگرانی نسبت به حمله به تاسیسات عربستان با ۳ پهپاد، و تاکید بر “عمق روابط برادرانه و تاریخی میان دو کشور برادر” گفته میشود که وزارت خارجه عراق گزارشهای مربوط به حمله پهپادی به عربستان را دنبال میکند و “نهادهای مربوطه فورا اقدامات برای بررسی و تحقیقات لازم در راستای روشن شدن جزئیات این حمله را آغاز کردهاند”.
بیانیه اما میگوید که توسط سامانههای پدافند هوایی و تجهیزات عراق هیچ اطلاعاتی درباره شلیک پهپاد، ثبت نشده است.
وزارت خارجه عراق در ادامه در راستای کمک به دستیابی به اطلاعات دقیق که امنیت و ثبات را در دو کشور تقویت میکند، از نهادهای مربوطه در عربستان خواستار همکاری و تبادل اطلاعات ذیربط شد.
یوروپل اعلام کرد: شناسایی و تقاضای حذف هزاران پست مربوط به سپاه
یوروپل، آژانس اتحادیه اروپا برای همکاری در اجرای قانون که مدیریت اطلاعات جنایی و مبارزه با سازماندهی جنایت و جرائم سازمانیافته بینالمللی مانند تروریسم را به عهده دارد، اعلام کرد که در یک اقدام هماهنگ علیه محتوای تروریستی در فضای آنلاین، مجموعاً ۱۴ هزار و ۲۰۰ پست مرتبط با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی هدف قرار گرفت.
سپاه که اکنون از سوی اتحادیه اروپا بهعنوان یک سازمان تروریستی شناخته میشود، متهم به استفاده از فضای مجازی برای تبلیغات، جذب نیرو و جمعآوری منابع مالی است.
این عملیات تحت هدایت “واحد ارجاع اینترنتی اتحادیه اروپا” وابسته به یوروپل انجام شد و بر شناسایی و مختل کردن حضور آنلاین سپاه تمرکز داشت.
اتحادیه اروپا در ۱۹ فوریه ۲۰۲۶ با صدور تصمیمی رسمی سپاه را در فهرست سازمانهای تروریستی قرار داد؛ اقدامی که به نهادهای امنیتی اروپا اجازه میدهد علیه فعالیتهای مرتبط با آن در کشورهای عضو اقدام کنند.
در این عملیات، ۱۹ کشور مشارکت داشتند: اتریش، بلژیک، بوسنی و هرزگوین، بلغارستان، جمهوری چک، دانمارک، استونی، فنلاند، فرانسه، آلمان، یونان، مجارستان، ایتالیا، هلند، پرتغال، اسپانیا، سوئد، اوکراین و آمریکا.
از ۱۳ فوریه تا ۲۸ آوریل، نیروهای امنیتی در چند مرحله هماهنگ اطلاعات جمعآوری کردند، اهداف را تطبیق دادند و بهصورت مشترک درخواست حذف محتوا از پلتفرمهای اینترنتی را ارائه کردند.
این محتواها در شبکههای اجتماعی، سرویسهای پخش ویدئو، وبلاگها و وبسایتهای مستقل منتشر شده بود و به زبانهای مختلف از جمله عربی، انگلیسی، فارسی، فرانسوی، اسپانیایی و اندونزیایی دیده میشد. بخشی از این مطالب شامل سخنرانیهایی با روایتهای مذهبی و سیاسی، ویدئوهای تولیدشده با هوش مصنوعی در ستایش سپاه و فراخوانهایی برای انتقامگیری به نام علی خامنهای بود.
بررسیها همچنین نشان داد وبسایتها و شبکههای وابسته به سپاه در چندین زبان و کشور به هم متصلاند و از طریق گروههای همسو مانند حزبالله، انصارالله یمن، حماس، جهاد اسلامی فلسطین و دیگر گروههای وابسته، پیامهای خود را گسترش میدهند.
در مجموع ۱۴ هزار و ۲۰۰ لینک مرتبط با فعالیتهای سپاه شناسایی شد. حساب اصلی سپاه در شبکه ایکس (توییتر سابق) که بیش از ۱۵۰ هزار دنبالکننده داشت، در اتحادیه اروپا مسدود شد و هزاران لینک دیگر نیز حذف شده یا در حال بررسی برای حذف هستند.
یوروپل اعلام کرد تحقیقات نشان داده سپاه برای حفظ حضور آنلاین خود از شبکهای از شرکتهای میزبانی اینترنتی در کشورهای مختلف، از روسیه تا آمریکا، استفاده میکند. همچنین استفاده از تراکنشهای رمزارزی برای دور زدن محدودیتهای مالی و تأمین فعالیتهای آنلاین نیز شناسایی شده است.
این عملیات بخشی از راهبرد امنیت داخلی اتحادیه اروپا موسوم به «ProtectEU» عنوان شده و یوروپل تأکید کرده است که شبکههای تروریستی بهطور مداوم روشهای خود را تغییر میدهند و مقابله هماهنگ و مستمر با آنها ضروری است.
رسیدگی به دادخواهی جعفر پناهی در دادگاهی در تهران
روز چهارشنبه ۳۰ اردیبهشت، شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب اسلامی تهران به ریاست قاضی ایمان افشاری، به پرونده جعفر پناهی رسیدگی خواهد کرد.
به گزارش خبرگزاری ایسنا پناهی که سال گذشته بهصورت غیابی به اتهام “تبلیغ علیه نظام” به یک سال زندان محکوم شده بود، در شعبهای از دادگاه انقلاب تهران حاضر خواهد شد.
پناهی به رغم خطر بازداشت و زندانی شدن روز ۱۰ فروردین امسال به ایران بازگشت.
بر اساس گزارش ایسنا، جلسه رسیدگی پس از آن برگزار میشود که وکلای پناهی به حکم غیابی اعتراض و درخواست تجدیدنظر کردهاند. ریاست جلسه را ایمان افشاری، قاضی شناختهشده دادگاههای انقلاب که به صدور احکام سختگیرانه علیه مخالفان مشهور است، بر عهده خواهد داشت. اتحادیه اروپا افشاری را تحریم کرده است.
جعفر پناهی سال گذشته برای فیلم “یک تصادف ساده” نخل طلای جشنواره کن را دریافت کرد و نامزد جایزه اسکار نیز شد. او در آذرماه گذشته بهصورت غیابی به یک سال زندان و همچنین دو سال ممنوعیت خروج از کشور محکوم شد.
پناهی پیشتر نیز در ایران زندانی شده بود؛ یک بار در سال ۱۳۹۹ به مدت نزدیک سه ماه و بار دیگر در سال ۱۴۰۱ حدود هفت ماه در زندان بود. مقامهای جمهوری اسلامی همچنین سالها او را با ممنوعیت فیلمسازی و ممنوعالخروجی روبهرو کرده بودند.
ادعای تازه در باره وضعیت مجتبی خامنهای: «جراحات مختصر او بهبود یافته است»
حسین کرمانپور، مدیر مرکز روابط عمومی و اطلاعرسانی وزارت بهداشت، روز دوشنبه، ۲۸ اردیبهشت در گردهمایی روابط عمومیهای دستگاههای اجرایی کشور با طرح این موضوع که مجتبی خامنهای مجروح را در پی حمله آمریکا و اسرائیل به بیت پدرش به بیمارستان سینا بردند، مدعی شد که او جراحات مختصری داشته و حالا در سلامت کامل است: « خوشبختانه اتفاق خاصی برای رهبر انقلاب نیفتاده بود. فردی که در محل چنین حادثهای باشد، طبیعتا چندین زخم بر روی بدن خود خواهد داشت. این زخمها نیز زخمهایی نبود که بخواهد چهره رهبر انقلاب را مخدوش کند یا اینکه قطع عضو داشته باشند. اصلا اینگونه نیست. چند تا بخیه در محل جراحات زده شد. بخشی که همانجا تصمیم گرفته شد که بخیه زده شود روی پای ایشان بود.»
کرمانپور در ادامه میگوید که در پی انتقال مجتبی خامنهای”به این فکر افتادیم که چگونه باید روایتسازی کنیم. همه جای دنیا در حال ساختن روایت بودند. برای ما کار خیلی سختی بود”. ا و جزئیات بیشتری شرح نمیدهد که روایت برای چه میبایست تولید میشد و قراربود چه چیزی به مردم اطلاع داده شود یا از آنها پنهان نگه داشته شود.
حدود ده روز پیش مظاهر حسینی، مسئول دیدارهای دفتر علی خامنهای، رهبر سابق جمهوری اسلامی، روایتی کمی متفاوت از وضعیت جراحات مجتبی خامنهای بر اثر “موج انفجار” ارائه کرد و گفت که زمانی که مجتبی خامنهای در حال بالا رفتن از پلهها بوده، بر اثر شلیک موشک “بین راه به زمین میافتد و کشکک پا و کمرش آسیب میبیند. کمر او در این ایام خوب شده و پا هم به زودی خوب خواهد شد”.
حسینی، روایتی که از آسیب دیدن پیشانی مجتبی خامنهای مطرح شده را رد کرد و گفت: «تنها ترکی پشت گوش او خورده که زیر عمامه قرار میگیرد و اصلا مشخص نیست و آن هم مداوا شده است.»
در جریان حمله آمریکا و اسرائیل به بیت خامنهای در روز ۹ اسفند، علاوه بر علی خامنهای و شماری از فرماندهان نظامی همسر او و نیز همسر مجتبی خامنهای بهعلاوه داماد و نوه خامنهای نیز کشته شدند.
در این میان هم کم و کیف “انتخاب” مجتبی خامنهای به رهبری جمهوری اسلامی در شرایط عدم امکان برگزاری بهنجار جلسه مجلس خبرگان و هم عدم تداوم غیبت او در نزدیک به دوماهی که به این مقام رسیده است همچنان پرسشهای زیادی در باره وضعیت سلامت او و مشروعیتش در این مقام برای افکار عمومی ایجاد کرده است و پیامهای صرفا کتبی او بیشتر بر این ابهامات افزوده است.
محمد عوده به عنوان رهبر حماس در غزه معرفی شد
سازمان تروریستی حماس محمد عوده را بهعنوان جانشین عزالدین حداد و رهبر این گروه در نوار غزه منصوب کرد.
بر اساس گزارش پایگاه خبری سعودی الشرق الاوسط، محمد عوده، رئیس دستگاه اطلاعاتی حماس، بهعنوان جانشین عزالدین حداد و رهبر این گروه در نوار غزه و فرمانده شاخه نظامی آن منصوب شده است.
عزالدین حداد روز جمعه در یک حمله اسرائیل کشته شد.
گفته میشود عوده که در زمان حملات ۷ اکتبر ۲۰۲۳ رئیس اطلاعات نظامی گردانهای القسام بود، رابطه نزدیکی با حداد داشته و پس از ترور رهبران پیشین، محمد ضیف و محمد سنوار، برای بازسازی “ساختار سازمانی” حماس با او همکاری کرده است.
الشرق الاوسط به نقل از یک منبع آگاه گزارش داده است که عوده پس از کشته شدن سنوار در ماه مه سال گذشته، ابتدا برای رهبری گردانهای القسام پیشنهاد شده بود، اما این مسئولیت را نپذیرفت.
طبق این گزارش، عوده مأمور جمعآوری اطلاعات درباره پایگاههای ارتش اسرائیل در نزدیکی مرز غزه و همچنین نقاط ضعف لشکر غزه پیش از حملات ۷ اکتبر بوده است.
پیشتر روزنامه اسرائیلی هیوم نوشته بود که محمد عوده، “فرمانده کهنهکار حماس که از ترور جان سالم به در برد، نباید مشکلی برای انتصاب به سمت فرماندهی داشته باشد”.
طبق همین گزارش “عوده که گاهی به عنوان فرمانده تیپ در شاخه نظامی خدمت کرده از لحاظ تئوری گزینه ایدهآلی برای فرماندهی قسام است”.
تعلیق تحریمهای نفتی ایران در جریان مذاکرات؟ ادعای تسنیم، تکذیب آکسیوس
خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران، به نقل از یک منبع نزدیک به تیم مذاکرهکننده ایران مدعی شد که “آمریکا در متن جدید خود اسقاط تحریمهای نفتی ایران را پذیرفته است”.
بنا بر این خبر، “آمریکاییها برخلاف متون پیشین خود، در متن جدید پذیرفتهاند که در طول دوره مذاکره، تحریمهای نفتی ایران را Waive کنند”. “ویو” کردن تحریمها به معنای معافیت یا اسقاط موقت تحریمهاست.
ایران تاکید دارد که لغو همه تحریمهای ایران باید جزو تعهدات آمریکا باشد. آمریکا اما اسقاطی اوفک را تا زمان تفاهم نهایی مطرح کرده است.
منبع مورد استناد تسنیم همچنین گفته است که “با وجود برخی وعدهها، اختلاف درباره بازگشت پولهای بلوکه شده وجود دارد”.
در همین رابطه خبرگزاری رویترز به نقل از یک منبع ایرانی خبر داد که ایالات متحده در مذاکرات جاری، از جمله در مورد بحث هستهای، انعطاف پذیری نشان داده است.
بنا بر این خبر، واشنگتن تاکنون با آزادسازی تنها ۲۵٪ از داراییهای تهران طبق یک جدول زمانی مرحلهای موافقت کرده است.
رویترز در خبر خود همچنین به نقل از یک مقام ایرانی میگوید که ایالات متحده آمریکا نسبت به این موضوع تمایل نشان داده است که فعالیتهای هستهای صلحآمیز و محدود ایران را تحت نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) مجاز بداند.
جمهوری اسلامی از آمریکا خواسته است که هم در مورد پولهای بلوکه شده و هم در مورد فعالیتهای هستهای ایران انعطاف نشان دهد. تهران در پیشنهاد جدید خود نیز کماکان تمرکز را بر پایان جنگ، بازگشایی تنگه هرمز و لغو تحریمهای مربوط به کشتیرانی قرار داده است.
طبق این طرح، مسائل حساستر مانند برنامه هستهای و غنیسازی اورانیوم به دورهای بعدی مذاکرات موکول میشود.
پرداخت غرامت از سوی آمریکا که جمهوری اسلامی بر آن اصرار دارد نیز به گفته “منبع” تسنیم همچنان موضوع اختلاف دو طرف است. او گفته است: «آمریکاییها با وجود سخن از چیزی به نام تاسیس صندوق توسعه و بازسازی درباره عدد آن و بعضی موضوعات دیگر با خواسته ایران بسیار فاصله دارند.»
در حالی که آمریکا آتشبس دائمی و پایان جنگ با ایران را در گرو حل پرونده هستهای میداند، تهران اما همچنان، همانطور که در گزارش رویترز هم آمده، چنین شرطی را نمیپذیرد. در همین رابطه، تسنیم نیز از قول منبع خود آورده است: « آمریکاییها همچنان تلاش دارند مذاکرات پایان جنگ را به موضوع هستهای گره بزنند، که این خلاف منطق است و ایران با آن موافقت نخواهد کرد.»
مقام دولتی مورد مصاحبه رویترز در ایران در پاسخ به سوال این خبرگزاری درباره مدعی تسنیم در باره رفع موقت تحریمها اظهار نظر نکرده است.
پرتال خبری آکسیوس اما در واکنش به خبر تسنیم به نقل از یک مقام آمریکایی نوشت که “هیچ گونه لغو تحریمی “بلاعوض” و بدون اقدام متقابل از سوی ایران انجام نخواهد شد.”
سازمان بینالمللی کار: جنگ خاورمیانه میتواند میلیونها شغل را از بین ببرد
سازمان بینالمللی کار هشدار داد جنگ خاورمیانه میتواند در سالهای ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ میلیونها شغل را در جهان از بین ببرد و موجب کاهش دستمزدهای واقعی شود. به گفته این نهاد وابسته به سازمان ملل، پیامدهای این بحران بسیار فراتر از منطقه تحت درگیری خواهد بود.
این سازمان روز دوشنبه ۱۸ مه در گزارشی اعلام کرد افزایش بهای انرژی، اختلال در حملونقل، فشار بر زنجیرههای تامین، کاهش گردشگری و افت تقاضا برای نیروی کار مهاجر، اقتصاد کشورهای مختلف را تحت تاثیر قرار داده است.
سازمان بینالمللی کار در این گزارش پیشبینی کرده اگر قیمت نفت حدود ۵۰ درصد بالاتر از میانگین پیش از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ۲۸ فوریه باقی بماند، میزان ساعات کار در جهان در سال ۲۰۲۶ حدود نیم درصد و در سال ۲۰۲۷ حدود ۱.۱ درصد کاهش خواهد یافت.
به گفته این نهاد، این کاهش معادل از بین رفتن ۱۴ میلیون شغل تماموقت در سال جاری و ۴۳ میلیون شغل در سال ۲۰۲۷ میلادی است. همچنین نرخ بیکاری جهانی در سال ۲۰۲۶ حدود ۱.۰ درصد و در سال ۲۰۲۷ حدود ۵.۰ درصد افزایش خواهد یافت.
در گزارش سازمان بینالمللی کار آمده است که درآمد واقعی نیروی کار نیز کاهش خواهد یافت؛ بهطوریکه دستمزدهای واقعی در سال جاری ۱.۱ درصد و در سال ۲۰۲۷ حدود سه درصد افت میکند.
این نهاد بینالمللی هشدار داده که کشورهای خاورمیانه، حوزه خلیج فارس و همچنین منطقه آسیا-اقیانوسیه بیشترین آسیب را متحمل خواهند شد و پیامدهای اقتصادی این جنگ حتی ممکن است از تبعات همهگیری کرونا نیز شدیدتر باشد.
سازمان بینالمللی کار تاکید کرده که کارگران مهاجر در کشورهای عربی بیش از دیگران تحت فشار قرار خواهند گرفت. بر اساس این گزارش، حدود ۴۰ درصد اشتغال در منطقه در بخشهایی متمرکز است که بهشدت در معرض بحران قرار دارند؛ از جمله ساختوساز، صنایع تولیدی، حملونقل، تجارت و گردشگری.
این گزارش همچنین هشدار میدهد کاهش استفاده کشورهای حوزه خلیج فارس از نیروی کار مهاجر جنوب و جنوب شرق آسیا، میتواند درآمدهای حاصل از حوالههای مالی این کارگران به کشورهای مبدا را بهشدت کاهش دهد.
به عقیده کارشناسان، بحران خاورمیانه صرفا یک اختلال کوتاهمدت نیست، بلکه شوکی تدریجی و بالقوه بلندمدت است که بهآرامی بازارهای کار را دگرگون خواهد کرد.
مرتس حمله ایران به تاسیسات اتمی امارات را محکوم کرد
فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، حمله به یک نیروگاه هستهای در امارات متحده عربی را محکوم کرد. او روز دوشنبه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «حملات هوایی دوباره ایران علیه امارات متحده عربی و دیگر شرکا را بهشدت محکوم میکنیم. حمله به تأسیسات هستهای تهدیدی برای امنیت مردم سراسر منطقه است.»
به گفته او، نباید هیچ تشدید خشونت دیگری رخ دهد.
روز یکشنبه، ۱۷ مه (۲۷ اردیبهشت) در پی حمله پهپادی به یک نیروگاه هستهای در امارات، آتشسوزی رخ داد. مقامهای اماراتی اعلام کردند که این حادثه هیچ مجروحی و هیچ افزایش غیرعادی در سطح تشعشعات نداشته است. وزارت خارجه امارات این حمله را “اقدامی تروریستی و بدون تحریک قبلی” توصیف و بهشدت محکوم کرد، اما مستقیماً هیچ طرفی را مسئول ندانست.
جمهوری اسلامی نسبت به حمله به نیروگاه هستهای امارات واکنش رسمی نشان نداده است.
مرتس در ادامه پیام خود در شبکه ایکس همچنین از رهبری ایران خواست وارد مذاکرات جدی برای پایان دادن به جنگ شود.
او همچنین خواستار آن شد که ایران “تهدید همسایگانش را متوقف کند و تنگه هرمز را بدون محدودیت بازگشایی کند”.
در جنگی که با حملات هوایی آمریکا و اسرائیل علیه ایران آغاز شد، اکنون آتشبسی برقرار است، اما مذاکرات برای پایان دائمی درگیریها تاکنون به نتیجه مشخصی نرسیده است.
ایران یک نهاد جدید برای مدیریت تنگه هرمز معرفی کرد
شورای عالی امنیت ملی ایران از تشکیل نهادی برای مدیریت تنگه هرمز خبر داد. این شورا روز دوشنبه با انتشار پستی در شبکه ایکس با اعلام راهاندازی حساب کاربری این نهاد تازه تأسیس با نام “مدیریت آبراه خلیج فارس” نوشت “بهروز رسانیهای لحظهای در مورد عملیات تنگه هرمز و آخرین تحولات” در این رابطه از طریق این حساب منتشر خواهد شد.
با این حال تاکنون جزئیات بیشتری درباره ساختار، اختیارات یا مأموریتهای دقیق این نهاد تازه تأسیس منتشر نشده است.
این اقدام در حالی صورت میگیرد که تنگه هرمز در ماههای اخیر به یکی از کانونهای اصلی تنشهای منطقهای تبدیل شده و نقش آن در امنیت انرژی و حملونقل جهانی اهمیت بیشتری یافته است.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، روز دوشنبه در یک نشست خبری با اعلام اینکه “مدیریت تنگه هرمز با کشورهای ساحلی است”، اظهار داشت ایران برای تدوین سازوکاری برای اطمینان بخشی به همه کشورها در این مسیر، در تماس مستمر با عمان بوده است.
او افزوده بود در همین چارچوب جلسات کارشناسی در مسقط برگزار شده و رایزنیهای دو طرف همچنان ادامه دارند.
آژانس بینالمللی انرژی: ذخایر تجاری نفت جهان بهسرعت در حال کاهش است
آژانس بینالمللی انرژی اعلام کرد که با ادامه اختلال در صادرات نفت خلیج فارس بر اثر جنگ خاورمیانه، ذخایر تجاری نفت جهان “بسیار سریع” در حال کاهش است؛ این روند حتی با وجود آزادسازی ذخایر راهبردی توسط دولتها ادامه دارد.
فاتح بیرول، مدیر آژانس، روز دوشنبه، ۱۸ مه (۲۸ اردیبهشت) در حاشیه نشست وزیران دارایی گروه هفت در پاریس گفت: «ذخایر تجاری (انرژی) در حال کاهشاند… و بهنظر من اکنون با سرعت زیادی تخلیه میشوند.»
او هشدار داد که اگرچه هنوز چند هفته زمان باقی مانده، اما این ذخایر “بیپایان نیستند”.
نگرانیها درباره کمبود انرژی همزمان با نزدیک شدن فصل سفرهای تابستانی در نیمکره شمالی افزایش یافته است. شرکتهای هواپیمایی هشدار دادهاند که در صورت ادامه اختلالات، ممکن است طی چند هفته با کمبود سوخت جت روبهرو شوند.
پس از حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در اواخر فوریه، ایران عملاً عبور نفتکشها از تنگه هرمز را متوقف کرده؛ اقدامی که باعث اختلال شدید در انتقال نفت و گاز و جهش قیمتها شده است.
آژانس بینالمللی انرژی پیشتر اعلام کرده بود کشورهای عضو با “سرعتی بیسابقه” در حال استفاده از ذخایر نفتی و ذخایر استراتژیک خود هستند. این آژانس تاکنون آزادسازی ۴۲۶ میلیون بشکه نفت از ذخایر اضطراری ۳۲ کشور عضو را هماهنگ کرده و گفته حدود ۱۶۴ میلیون بشکه از این ذخایر تاکنون مصرف شده است.
در همین حال، دونالد ترامپ روز یکشنبه هشدار داد که “زمان در حال پایان است” و اگر توافق صلحی حاصل نشود، “چیزی از ایران باقی نخواهد ماند”.
این در حالی است که روز دوشنبه در تهران و اسلامآباد اعلام شد که پیامرسانیها و تعدیل و بحث روی شرایط دو طرف برای از سرگیری مذاکره در جریان است.
مجموعه تهدیدها و شرایط متفاوت دو طرف خطر بروز جنگ را در حدی نگه داشته که بازارهای انرژی ملتهب ماندهاند و اظهارات دبیرکل آژانس بینالمللی انرژی هم در همین متن ابراز شده است.
ترخیص نرگس محمدی از بیمارستان و تداوم نگرانیها نسبت به وضعیت فاطمه سپهری
بنیاد نرگس محمدی روز دوشنبه ۲۸ اردیبهشت (۱۸ مه) اعلام کرد این فعال سیاسی پس از ۱۶ روز، از بیمارستان مرخص شد. نرگس محمدی از ۱۱ تا ۲۰ اردیبهشت در بیمارستان زنجان و از ۲۰ تا ۲۷ اردیبهشت در بخش مراقبتهای ویژه در بیمارستان پارس در تهران بستری بود و به گفته این بنیاد “تحت عمل آنژیوپلاستی و آزمایشات مربوط به اختلالات شدید فشار خون از جمله Tilt Test” قرار گرفت.
این فعال سیاسی برنده جایزه نوبل صلح آذرماه سال گذشته در جریان مراسم خاکسپاری خسرو علیکردی، وکیل دادگستری، در مشهد بازداشت و به زندان محکوم شد.
بنیاد نرگس محمدی گفته است که “طبق نظر پزشکان متخصص از جمله قلب و مغز، ضرورت بر تحت نظر و مراقبتهای درمانی خاص برای او وجود دارد و تا یک ماه حداقل هر روز در بیمارستان تحت فیزیوتراپی قرار خواهد داشت”.
خانواده این زندانی سیاسی پیشتر با انتشار نتایج آزمایشهای پزشکی او گفته بودند که بدن او به دلیل تحمل دورههای حبس طولانی مدت و عدم رسیدگی پزشکی در زندان، در وضعیت فعلی توان تحمل هیچگونه فشار مضاعفی را ندارد و او نیازمند “بستری در محیطی به دور از استرس، تحت مراقبت دائمی و درمان طولانیمدت به مدت حداقل ۸ ماه است”.
به گزارش سازمانها و نهادهای حقوق بشری بسیاری از زندانیان سیاسی در ایران از دسترسی کافی به خدمات درمانی محروم هستند. در این میان وضعیت برخی از جمله فاطمه سپهری، فعال سیاسی منتقد حکومت، نیز نگرانیهایی جدی را ایجاد کرده است. فاطمه سپهری به رغم ابتلا به بیماری قلبی و دیابت همچنان در زندان وکیلآباد مشهد بسر میبرد و به گفته خانوادهاش نیاز فوری به رسیدگی پزشکی دارد.
فعالان حقوق بشر بارها نسبت به عدم رسیدگی مناسب به وضعیت درمانی زندانیان سیاسی در ایران و به خطر افتادن جان آنها هشدار دادهاند.
ترامپ: مقامهای ایران به شدت مشتاق امضای توافقاند
دونالد ترامپ در گفتوگویی مفصل با مجله “فورچون” که روز دوشنبه ۲۸ اردیبهشت منتشر شد، گفت که مقامهای جمهوری اسلامی به شدت به دنبال امضای یک توافق با آمریکا هستند، اما بعد از اینکه توافق میکنند، سندی را میفرستند که “هیچ ربطی با توافق ندارد”.
رئیس جمهور آمریکا در این مصاحبه درباره ایرانیها گفت: «آنها مدام فریاد میزنند.»
ترامپ افزود: «یک چیز را میتوانم به شما بگویم، آنها بهشدت مشتاق امضای توافق هستند. اما یک توافق میکنند و بعد سندی برایتان میفرستند که هیچ ارتباطی با توافقی که کردهاید ندارد. من میگویم: شماها دیوانهاید؟»
ترامپ بارها در گفتوگو با رسانهها و خبرنگاران در کاخ سفید اظهار داشته است که جمهوری اسلامی “مشتاق توافق” است. او تهدید کرده است چنانچه رهبران ایران با آمریکا به توافق نرسند، ایالات متحده حملات شدیدتری را علیه این کشور انجام خواهد داد.
او روز یکشنبه با انتشار پیامی در شبکه تروث سوشال هشدار داده بود که زمان برای ایران “در حال پایان است و آنها بهتر است خیلی سریع اقدام کنند وگرنه چیزی ازشان باقی نخواهد ماند”.
بیشتر بخوانید: تلآویو و توافق احتمالی تهران-واشنگتن؛ همسویی یا واگرایی راهبردی؟
قطعی اینترنت در ایران از ۸۰ روز گذشت
نتبلاکس که در زمینه پایش، تحلیل و مستندسازی وضعیت اینترنت در جهان فعالیت میکند، روز دوشنبه ۲۸ اردیبهشت (۱۸ مه) با اشاره به تداوم قطعی سراسری اینترنت در ایران اعلام کرد این اختلال اکنون وارد هشتادمین روز خود شده و از ۱۸۹۶ ساعت فراتر رفته است.
نت بلاکس با اشاره به فعالیت قابل توجه کاربران و فعالان رسانهای نزدیک به حکومت با استفاده از اینترنت موسوم به “سفید” در شبکههای اجتماعی، خاطرنشان ساخت محتوای تولید شده توسط این افراد در حمایت از جمهوری اسلامی شبکههای اجتماعی را “اشباع” کرده است.
در پیام نت بلاکس که در شبکه ایکس منتشر شده، آمده است: «ایرانیانی که بهدنبال دریافت دسترسی ویژه یا دسترسی فهرست سفید هستند، میگویند از آنها خواسته میشود سهمیهای از پستهای روزانه تبلیغاتی را منتشر کنند که این روند با استفاده از هوش مصنوعی پایش میشود.»
به گزارش رسانههای داخلی در هفتههای گذشته بازار سیاهی برای ارائه اینترنت طبقاتی موسوم به “پرو” در ایران شکل گرفته و ادامه عدم دسترسی به اینترنت، زیانهای گسترده و کلانی را به اقتصاد وارد آورده و موجی از بیکاری و تعدیل نیرو را رقم زده است.
با وجود این وضعیت، برخی مقامهای دولتی همچنان تلاش کردهاند این محدودیتها را عادی جلوه دهند. الیاس حضرتی، رئیس شورای اطلاعرسانی دولت، اخیراً مدعی شده بود که “در تمام دنیا در شرایط بحران اینترنت بهصورت مقطعی قطع میشود”. او گفته بود سیاست دولت “گشایش” اینترنت است اما “اختلافنظرهایی در این زمینه میان مسئولان وجود دارد”.
دولت پزشکیان هیچ جدول زمانی مشخصی برای بازگشت اینترنت ارائه نکرده و تناقض میان ادعاهای مسئولان و واقعیتهای موجود، بیش از پیش مورد انتقاد کاربران قرار گرفته است.
بقائی: از آمریکا ملاحظات اصلاحی دریافت کردیم و پاسخ دادیم
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، روز دوشنبه ۲۸ اردیبهشت در نشست خبری هفتگی خود اظهار داشت تهران در حال “مذاکره و تدوین سازوکاری” با عمان در رابطه با تردد کشتیها از تنگه هرمز است. او افزود: «هفته گذشته دیداری بین بخشهای کارشناسی در مسقط برگزار شد، در این باره به صورت مفصل و مستمر صحبت شده است و تماسها ادامه دارد.»
بقائی در پاسخ به پرسشی در مورد گزارشها مبنی بر دریافت هزینه برای تردد از تنگه هرمز، طرح چنین امری را “انحراف از اصل موضوع” خواند اما با این حال دریافت هزینه را رد نکرده و گفت: «طبیعی است که هر کشور ساحلی بابت خدماتی که ارائه میدهد هزینههایی را دریافت کند اما اصل موضوع اطمینان از تردد ایمن و اقدام برای حفظ امنیت ملی است. اینکه ایران و عمان به عنوان دو کشور ساحلی سازوکاری را بر اساس حقوق بینالملل برای تردد ایمن ایجاد کنند، حتما انجام این امر هزینههایی را در پی دارد.»
عمان پیشتر تأکید کرده بود تنگه هرمز یک آبراه طبیعی بینالمللی است و طبق توافقهای جهانی نمیتوان از کشتیهایی که از این تنگه عبور میکنند، هزینه دریافت کرد. مسقط گفته بود این کشور به همه توافقهای دریانوردی جهانی پایبند است.
سخنگوی وزارت خارجه ایران در بخش دیگری از این نشست مطبوعاتی، مذاکرات تهران و واشنگتن را “یک روند ادامهدار” خوانده و گفت: «ما بعد از اینکه طرح ۱۴ بندی را ارائه دادیم و طرف آمریکایی ملاحظات خود را مطرح کرد، متقابلاً ما ملاحظات خود را مطرح کردیم و علیرغم اینکه طرفهای آمریکایی بهطور علنی اعلام کردند، طرح ایران مردود است، ما از طرف میانجی پاکستانی مجموعهای از نکات و ملاحظات اصلاحی را دریافت کردیم. بنابراین از روز بعد از ارسال نقطهنظرات ما به طرف آمریکایی، از طرف پاکستان مجموعهای از پیشنهادات را دریافت کردیم که در این چند روز بررسی شد.»
بقائی جزئیات بیشتری در مورد “ملاحظات” ایالات متحده و “نقطهنظرات” ایران ارائه نکرد و گفت پاسخ ایران به طرف آمریکایی منعکس شده است.
سخنگوی وزارت خارجه مطالبات ایران از آمریکا را “روشن” توصیف کرده و افزود: «در رابطه با آزاد شدن داراییها شاید بگویند شرط است، اما من میگویم که مطالبه ماست. ما انتظار نداریم طرف مقابل به ما پول بدهد، اما طلب این پولها مطالبه برحق است.»
این مقام وزارت خارجه غنیسازی اورانیوم را نیز “حق” ایران بر اساس انپیتی خواند و گفت: «آن چیزی که با قطعیت میتوان گفت، این است که بحث حق چیزی نیست که بخواهیم دربارهاش گفتوگو و مصالحه کنیم. حق ایران برای غنیسازی بر مبنای معاهده انپیتی شناسایی شده و نیازی نیست دیگران این حق را برای ایران شناسایی کنند چرا که این حق وجود دارد.»
در همین حال خبرگزاری رویترز به نقل از یک منبع پاکستانی گزارش داد اسلامآباد “نسخهای اصلاحشده از پیشنهاد ایران” برای پایان جنگ را در اختیار ایالات متحده قرار داده است.
این منبع آگاه با بیان اینکه “زمان زیادی نداریم” در پاسخ به این پرسش که آیا پر کردن شکافها میان دو طرف زمانبر خواهد بود، گفت دو کشور “مدام اهداف خود را تغییر میدهند”.
