قراردادهای سفیدامضا و اخراج بارداری؛ سازوکارهای پنهان نقض حقوق کارگران زن
نویسنده: خانم مهرساعباسی
منبع: وبلاگ روایت حق
در بسیاری از روابط کاری ناپایدار، کارگران زن با دو شکل پنهان از بیثباتی شغلی مواجهاند: قراردادهای سفیدامضا و اخراج به دلیل بارداری. این دو پدیده، امنیت شغلی را به امتیازی شکننده تبدیل کرده و اصل کرامت انسانی در محیط کار را تضعیف میکنند.
۱. قرارداد سفیدامضا؛ امضای بدون اختیار
قرارداد سفیدامضا به شرایطی اشاره دارد که کارگر در آغاز همکاری، اسنادی را امضا میکند که بخشهایی از آن (از جمله شرایط فسخ یا حقوق) خالی یا بهطور کامل به اختیار کارفرما واگذار شده است. این وضعیت، توازن قدرت در رابطه کار را بهشدت به نفع کارفرما تغییر میدهد.
۲. اخراج به دلیل بارداری؛ تبعیض ساختاری
اخراج زنان به دلیل بارداری، یکی از مصادیق روشن تبعیض جنسیتی در محیط کار است. این اقدام نهتنها با اصول برابری در قوانین کار در تضاد است، بلکه حق بنیادین امنیت شغلی و حمایت از خانواده را نیز نقض میکند.
۳. خلأهای اجرایی در قانون کار
اگرچه در قانون کار و اصول قانون اساسی بر حمایت از نیروی کار و منع تبعیض تأکید شده است، اما ضعف نظارت و نبود ضمانت اجرای مؤثر باعث شده است که این حمایتها در بسیاری موارد در سطح متن باقی بماند و در عمل اجرا نشود.
۴. پیامدهای اقتصادی و روانی
ناامنی شغلی ناشی از قراردادهای سفیدامضا و ترس از اخراج در دوران بارداری، موجب فشار روانی شدید بر زنان شاغل میشود. این وضعیت همچنین تصمیمگیریهای اقتصادی و خانوادگی را تحت تأثیر قرار داده و مشارکت پایدار زنان در بازار کار را کاهش میدهد.
۵. استانداردهای بینالمللی حقوق کار
در اسناد بینالمللی مرتبط با حقوق کار، بر منع تبعیض در استخدام و حمایت ویژه از زنان در دوران بارداری تأکید شده است. فاصله میان این استانداردها و واقعیت اجرایی، یکی از چالشهای جدی نظامهای کاری است.
۶. جمعبندی
قرارداد سفیدامضا و اخراج بارداری، تنها مشکلات فردی نیستند؛ بلکه نشانههایی از یک ساختار نابرابر در بازار کار هستند. اصلاح این وضعیت نیازمند نظارت مؤثر، اجرای واقعی قانون و بازتعریف رابطه کار بر اساس کرامت انسانی است.
#مهساامینی #MahsaAmini #vvmiran @baschariyat #حقوق_کار #کارگران_زن #تبعیض_جنسیتی
