دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا در واپسین ساعات باقیمانده از این آتشبس اعلام کرد که به درخواست شماری از مقامهای پاکستان، از سرگیری احتمالی حملات به جمهوری اسلامی را بهطور موقت متوقف و آتشبس را تمدید کرد.
در این بین، مذاکرات میان جمهوری اسلامی و آمریکا با میانجیگری پاکستان نیز بینتیجه پایان یافت.
آمریکا شامگاه ۱۹ خرداد ۱۴۰۵ در واکنش به سرنگونی یک بالگرد آپاچی ارتش این کشور، اهدافی را در خاک ایران مورد حمله قرار داد. جمهوری اسلامی نیز در واکنش شماری از پایگاههای آمریکا در کشورهای منطقه را هدف قرار داد.
افزون بر این، در هفتههای گذشته تنش میان دو کشور بر سر کنترل تنگه هرمز نیز بالا گرفته است. تهران از زمان آغاز جنگ تا کنون این آبراه مهم بینالمللی را مسدود کرده است؛ اقدامی که بهویژه بهدلیل پیامدهای آن بر اقتصاد جهانی، به تنش میان تهران و بسیاری از دیگر کشورها نیز انجامیده است.
آخرین خبرها از تحولات جنگ را از اینجا دنبال کنید: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران
کاتس: اسرائیل از سرزمینهای تصرفشده در لبنان عقبنشینی نخواهد کرد
یسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل، روز دوشنبه ۱۵ ژوئن (۲۵ خرداد) با انتشار بیانیهای اعلام کرد که اسرائیل از مناطق تصرفشده در لبنان عقبنشینی نخواهد کرد و اگر ایران به دلیل وقایع لبنان به اسرائیل حمله کند، اسرائیل تلافی خواهد کرد.
در همین حال یک مقام اسرائیلی به نشریه “جروزالم پست” گفت که اسرائیل بهرغم درخواست ایران در چارچوب تفاهمنامهای که تهران و واشنگتن به آن رسیدهاند، از جنوب لبنان خارج نخواهد شد. به نوشته این روزنامه یک مقام ارتش اسرائیل نیز تأیید کرد اگر حزبالله به آتشبس پایبند بماند، اسرائیل به هیچ نقطهای از لبنان حمله نخواهد کرد.
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، گفته است که موضوع لبنان در توافق آمریکا و ایران ذکر شده است. به گفته او تهران و واشنگتن در مورد “پایان همه درگیریهای نظامی در همه جبههها از جمله لبنان” موافقت کردهاند. توقف حملات اسرائیل به لبنان یکی از درخواستهای اصلی جمهوری اسلامی برای ادامه مذاکرات با آمریکا بوده است.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، پس از اعلام ترامپ مبنی بر توافق در حال شکلگیری میان ایران و آمریکا، تا کنون در این باره اظهارنظر نکرده است.
ساعاتی پیش از اعلام این توافق، نتانیاهو و کاتس در بیانیهای مشترک از صدور دستور حمله ارتش به منطقه ضاحیه در حومه جنوبی بیروت خبر داده و تأکید کرده بودند که اسرائیل “حمله مستقیم به خاک خود را تحمل نخواهد کرد”.
اکسیوس در همین رابطه گزارش داده بود ارتش اسرائیل اندکی پیش از انجام حمله به ضاحیه، سنتکام را در جریان اقدام خود گذاشته بود.
مکرون: مأموریت نظامی فرانسه و بریتانیا آماده کمک به بازگشایی تنگه هرمز است
امانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه، اعلام کرد قصد دارد در اجلاس سران گروه ۷ درباره بازگشایی دائمی تنگه هرمز با رهبران دیگر کشورهای صنعتی گفتوگو و رایزنی کند. او گفت: «هدف این خواهد بود که پیامدهای این توافق، حمایت از لبنان، بازگشایی دائمی تنگه هرمز و نهایی کردن توافقی درباره برنامه هستهای و برنامه موشکی ایران را روشن کنیم.»
رئیس جمهور فرانسه همچنین اعلام کرد مأموریت نظامی مشترک به رهبری فرانسه و بریتانیا برای کمک به تردد کشتیها در تنگه هرمز آماده استقرار و بهکارگیری است.
مکرون با انتشار پیامی در ایکس تأکید کرد: «از سرگیری تردد دریایی، بدون هیچگونه محدودیت یا دریافت عوارض، یک شرط اساسی برای ثبات منطقه و اقتصاد جهانی است.»
نشست سران گروه ۷ از روز دوشنبه تا چهارشنبه (۱۵ تا ۱۷ ژوئن) به میزبانی فرانسه در شهر اویان برگزار خواهد شد. پیامدهای چارچوب توافق تازه اعلامشده بین ایالات متحده و ایران، یکی از بحثهای اصلی این اجلاس است. دونالد ترامپ قرار است بعدازظهر دوشنبه (۱۵ ژوئن / ۲۵ خرداد) پس از ورود به فرانسه با مکرون دیدار کند.
انتقاد سیاستمداران اسرائیلی از توافق میان ایران و آمریکا
یائیر گولان، رئیس حزب “دموکراتها” در اسرائیل تفاهمنامه آمریکا با ایران را برای این کشور “فاجعهبار” توصیف کرد. به گزارش سایت “تایمز اسرائیل”، گولان اظهار داشت: «دستاوردهای عظیم نظامی که با شجاعت خلبانانمان و خون سربازانمان به دست آمده بود، از بین رفت، در حالیکه نتانیاهو کنار ایستاده بود؛ ضعیف، بیمار، منزوی و فاقد نفوذ.»
این سیاستمدار اسرائیلی این وضعیت را “اوج سالها شکست” بنیامین نتانیاهو خواند و گفت: «مردی که وعده پیروزی داده بود، دوران مسئولیت خود را در حالی به پایان میرساند که دشمنان اسرائیل قویتر و اسرائیل ضعیفتر شده است و بازدارندگیای که با خون سربازان ما ساخته شده بود، در مقابل چشمانمان در حال فرسایش است.»
همزمان ایتامار بنگویر، وزیر امنیت ملی اسرائیل، نیز با انتشار بیانیهای اعلام کرد توافقی که ترامپ با ایران به دست آورده، به معنای “متعهد کردن اسرائیل” نیست. او گفت: «اسرائیل تابع ایالات متحده نیست. ما کشوری با حاکمیتی مستقل هستیم.»
بن گویر تأکید کرد اسرائیل شریکی برای این توافق که امنیت این کشور را تضمین نمیکند، نیست و نباید از هیچ منطقهای که ارتش در لبنان تصرف کرده است، عقبنشینی کند.
اسرائیل در مذاکرات مربوط به توافق تازه اعلامشده میان تهران و واشنگتن مشارکت نداشت و مفاد این توافق نگرانیهای عمیقی را در میان مقامهای این کشور برانگیخته است.
یائیر لاپید، رهبر اپوزیسیون اسرائیل نیز روز یکشنبه (۱۴ ژوئن / ۲۴ خرداد) با انتشار پستی در شبکه ایکس از توافق احتمالی میان تهران و واشنگتن انتقاد کرده و گفته بود این توافق “هیچ یک از اهداف جنگی اسرائیل را محقق نمیکند”.
او این توافق را یک “شکست کامل” برای نتانیاهو خوانده و او را به دلیل ناتوانی از تبدیل دستاوردهای نظامی به موفقیتهای استراتژیک محکوم کرده بود.
مقام آمریکایی ادعای ایران در مورد آزادسازی داراییهای مسدودشده را تکذیب کرد
یک مقام آمریکایی ادعای ایران مبنی بر دریافت میلیاردها دلار از داراییهای مسدودشده، پیش از آغاز دوره ۶۰ روزه مذاکرات پس از امضای توافق در روز جمعه را رد کرد. این مقام که هویتش فاش نشده به شبکه سیانان گفت: «این موضوع کاملا نادرست است. این توافق بر پایه اجرای تعهدات است و هیچ یک از داراییهای مسدودشده تا زمانی که ایران تعهدات خود را اجرا نکند، آزاد نخواهد شد.»
این واکنش پس از آن مطرح شد که کاظم غریبآبادی، معاون وزیر خارجه ایران، گفته بود مرحله بعدی مذاکرات تهران و واشنگتن به شرطی است که آمریکا “ابتدا چند تعهد از جمله آزادسازی داراییهای ایران را که در خارج از کشور مسدود شدهاند، عملی کند”.
به نوشته سیانان به نظر میرسد شکاف قابل توجهی میان دیدگاههای ایالات متحده و ایران درباره اقداماتی که باید پیش از آغاز دور بعدی مذاکرات انجام شوند، وجود دارد و دو طرف برداشتهای متفاوتی در مورد پیششرطهای ورود به مرحله بعدی گفتوگوها دارند.
ترامپ: اگر توافق هستهای نهایی حاصل نشود، حملات علیه ایران از سر گرفته خواهند شد
پس از اعلام حصول توافق میان ایران و آمریکا، دونالد ترامپ در مصاحبهای با روزنامه “نیویورک تایمز” گفت اگر ایران به یک توافق هستهای نهایی با ایالات متحده نرسد، حملات نظامی علیه این کشور از سر گرفته خواهند شد یا اینکه در ازای دریافت ۲۰ درصد از درآمدهای منطقه، ایالات متحده را به “نگهبان خاورمیانه” تبدیل خواهد کرد.
ترامپ در این مصاحبه گفته است که توافقی که با ایران به دست آمده، در نهایت تضمین خواهد کرد که تنگه هرمز “برای همیشه بدون عوارض” باشد.
او در بخش دیگری از این گفتوگو نخستوزیر اسرائیل را “فردی بسیار دشوار” توصیف کرده و گفت که بنیامین نتانیاهو باید قدردان باشد. ترامپ اظهار داشت: «او آدم بسیار دشواری است و راستش را بخواهید باید بابت این کار از ما سپاسگزار باشد، زیرا اگر ایران سلاح هستهای داشت، اسرائیل حتی دو ساعت هم دوام نمیآورد.»
اسرائیل در مذاکرات مربوط به توافق تازه اعلامشده میان تهران و واشنگتن مشارکت نداشت و مفاد این توافق نگرانیهای عمیقی را در میان مقامهای این کشور برانگیخته است.
دونالد ترامپ در مقابل از شی جینپینگ، رهبر چین و ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه، به دلیل کمکهایشان در پیشبرد این توافق تمجید کرد.
اسرائیل تا لحظه تنظیم این خبر هنوز در مورد توافق ایران و آمریکا اظهار نظری نکرده است.
سیانان: محاصره دریایی ایران در صورت امضای توافق روز جمعه لغو میشود
شبکه خبری سیانان به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد که ارتش ایالات متحده دستورالعملی دریافت کرده است که طبق آن، در صورت امضای توافق با ایران، محاصره دریایی آمریکا علیه بنادر ایران در تنگه هرمز را روز جمعه لغو کند.
دونالد ترامپ روز یکشنبه ۱۴ ژوئن (۲۴ خرداد) اعلام کرد که پس از دستیابی به توافق با تهران، مجوز “رفع فوری محاصره دریایی ایالات متحده” علیه ایران را صادر میکند. او سپس گفت: «با بازگشایی تنگه هرمز پس از امضای توافق در روز جمعه، در پی انجام عملیات مینروبی، جریان نفت بار دیگر از هر دو سو برای منطقه و جهان برقرار خواهد شد.»
رئیس جمهور آمریکا حدود شش هفته پس از آغاز جنگ با ایران دستور اجرای محاصره دریایی را صادر کرده بود.
این مقام آمریکایی که هویتش فاش نشده به سیانان گفته است که “این برداشت فعلی است، اما ممکن است شرایط بین اکنون تا روز جمعه تغییر کند”.
چهار کشور اروپایی: در صورت همکاری ایران در زمینه هستهای آماده رفع تحریمها هستیم
ایتالیا، فرانسه، بریتانیا و آلمان با استقبال از تفاهم حاصلشده میان ایران و آمریکا اعلام کردند، آن را “فرصتی برای بازگرداندن ثبات منطقهای و تثبیت اقتصاد جهانی” میدانند.
این چهار کشور در بیانیه مشترکی با اعلام آمادگی خود برای حمایت از تلاشها در جهت “اجرای سریع و جامع” این تفاهمنامه، تأکید کردند که “بازگشایی فوری تنگه هرمز با آزادی بدون قید و شرط و نامحدود کشتیرانی ضروری است”.
آنها تصریح کردند که آمادهاند تا مطابق با الزامات قانون اساسی کشورهای خود، سهمشان را در تحقق این هدف از جمله از طریق یک مأموریت کاملاً دفاعی و مستقل برای اطمینانبخشی به کشتیهای تجاری و انجام عملیات پاکسازی مینهای دریایی ایفا کنند.
فرانسه، بریتانیا، آلمان و ایتالیا همچنین با قدردانی از تلاشهای قطر، پاکستان و سایر کشورهای میانجی برای این دستاورد دیپلماتیک، تأکید کردهاند که “ایران هرگز نباید به سلاح هستهای دست یابد”.
در این بیانیه گفته شده است: «ما آماده همکاری با ایالات متحده، ایران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی برای تحقق این هدف هستیم. همچنین آمادهایم در پاسخ به گامهای روشن و قابل راستیآزمایی ایران در زمینه برنامه هستهای خود، تحریمهای مرتبط [علیه ایران] را لغو کنیم.»
این چهار کشور همچنین بار دیگر حمایت کامل خود را از “ثبات، حاکمیت ملی و تمامیت ارضی لبنان” و نیز”اهمیت برقراری و حفظ یک آتشبس پایدار و مؤثر” اعلام کردند.
