ارتباط با ما

اطلاعیه و پیامها لینک ها

درباره آزادگی

مقالات

شماره جدید

 بایگانی

ملا حسنی

مسئله ملی  و فدرالیسم

شماره جدید   

دانشجو

حقوق بشر

نگاهی به موقعیت زنان در ایران و خاورمیانه

آزاده دواچی

https://fbcdn-sphotos-a.akamaihd.net/hphotos-ak-snc7/65759_10150608486685975_127996950974_9234638_1613869823_n.jpg

مدرسه فمینیستی: موقعیت زن ایرانی در جامعه ی سنتی عجین شده با مذهب ایرانی، از دیرباز تا به کنون دستخوش تلاطم و تغییرات بسیاری بوده است. موقعیت زنان در نتیجه ی عوامل مختلف، تغییر کرده و بسته به شرایط تاریخی و یا موقعیت حساس سیاسی جامعه خود، جایگاه های متفاوتی را کسب کرده است. البته تغییر موقعیت زنان در جوامع امروزی تنها محدود به ایران نیست بلکه در سراسر دنیا بسته به: میزان توانِ جمعی زنان، میزان سازمانیابی آنان، گستردگی فعالیت ها، و نیز نوع اعمال قوانین و سیاست های عمومی دولت، این تغییر جایگاه و نوساناتِ منتج از آن، به طور مداوم اتفاق می افتد. می توان گفت شرایط سیاسی و اجتماعی در هر دوره بر روند این تغییر موقعیت تأثیر بسزایی گذاشته است تا آنجایی که عدم ثبات در موقعیت زنان به خصوص در کشورهایی چون ایران معلول همین شرایط پُر نوسان بوده است.در کشورهای جهان سوم و به ویژه در کشورهایی که در آنها قوانین شرع و اسلام حاکم است موقعیت زنان بیشتر از کشورهای دیگر (بسته به گشایش یا تصلب فضا و بافت سیاسی، فرهنگی و اجتماعی درون جامعه) تعیین می گردد چرا که عامل مذهب که عموماَ با مردسالاری سنتی عجین شده است به نحو فزاینده ای بر این موقعیت (که طبعاَ به حوزه روابط تو بر توی خانواده نیز گسترش می یابد) تأثیر می گذارد. در عین حال، هر تغییر در ماهیت سیاسی و یا ساختارهای اجتماعی و فرهنگی جامعه از طریق قانون گذاری و اجرای قوانین مورد نظر ـ و یا چرخشِ سیاست های کلان جهانی و تغییر در بافت روابط بین الملل ـ بر موقعیت زنان در این کشورها تاثیر قابل توجهی خواهد گذاشت.موقعیت زنان در ایران هم از این شرایط مستثنا نیست، موقعیتِ زن ایرانی تحت شرایط مختلف، تغییرات بسیاری کرده است تغییراتی که گاه تأثیری مثبت بر روند رو به رشد موقعیت زنان در ایران داشته است و در بعضی از موارد بر عکس، آنها را از جایگاه شان حتا به عقب رانده و در نتیجه تأثیری منفی بر روند رو به رشد حضور زنان (و به رغم رشد و اعتلای فردی آنان) گذاشته است. تغییر شرایط سیاسی در جامعه ی ایرانی رابطه ی مستقیمی با موقعیت زنان در ایران داشته است چرا که با هر تغییر سیاسی، نوع قانون گذاری، و نحوه ی اجرای قوانین توسط هر دولتی که بر سر قدرت آمده، تغییر کرده است. از سوی دیگر از آنجا که زنان در جامعه ی ایرانی عموماَ تحت تأثیر این دگرگونی ها و تغییرات سیاسی و اجتماعی قرار می گیرند در نتیجه ناچارند تا مدام استراتژی های حضور خود را در جامعه ی ایرانی ـ بسته به این شرایط ـ تغییر دهند. گاهی این تغییرات، خود به خودی است و در پروسه های سیاسی و جوشش های فرهنگی شکل می گیرد. برای مثال حوادثی که بعد از انتخابات ریاست جمهوری در ایران اتفاق افتاد به نحو قابل ملاحظه ای بر این موقعیت تأثیر گذاشت و موقعیت زنان را دچار دگرگونی های شگرفی کرد. از سوی دیگر بهارعربی که همراه شکل گیری جنبش اعتراضی مردم در ایران آغاز شد نیز تأثیر غیرقابل انکاری بر موقعیت زنان در کشورهای منطقه داشته است. تغییرات اعمال شده در ساختار سیاسی که خواه ناخواه منجر به اعمال قانون گذاری در حوزه اجتماعی و قوانین مدنی هم می شود باعث شده که موقعیت زنان در ایران و بسیاری از این کشورها نسبت به گذشته تغییر بسیاری داشته باشد و حتی از روند رو به رشد خود در چند سال اخیر در مورد ایران نیز باز بماند.

https://fbcdn-sphotos-a.akamaihd.net/hphotos-ak-snc7/417073_10150608488920975_127996950974_9234643_344127417_n.jpg

موقعیت زنان در جامعه ی امروز ایران

با توجه به چنین وضعیتی می توان گفت موقعیت زن ایرانی در شرایط کنونی ایران بیشتر از هر چیز تحت تأثیر عوامل سیاسی قرار گرفته است. این سیاست ها که بر بافت جامعه ایرانی به طرزی عمیق تأثیر گذاشته اند تنها محدود به سیاست های داخلی نیستند بلکه سیاست های عمومی جهانی در قبال ایران هم به نوبه ی خود تأثیرات زیادی بر موقعیت زنان در ایران در طول چند سال گذشته و به خصوص در یک سال اخیر در ایران داشته است. با نگاهی به اخبار مربوط به زنان در حوزه های مختلف می توان تأثیر بلامنازع این سیاست ها را بر موقعیت زنان ارزیابی کرد و نهایتاَ نتیجه گرفت که چگونه و بنا به چه دلایلی وضعیت امروز جامعه ی ایرانی ـ به طور مستقیم یا غیر مستقیم ـ زیر سایه این سیاست ها قرار گرفته است. در واقع آن چیزی که در حال حاضر تأثیر بسزایی بر موقعیت زنان گذاشته است نحوه ی قانون گذاری و سیاست های دولت حاکم در قبال زنان و فعالان حقوق زن است . این مسئله را از دو جهتِ کلی می توان بررسی کرد. در سطح اول: بررسی قوانین تصویب شده و مدنی در حوزه ی زنان را شامل می شود، و سطح دوم: تحلیل و بررسی دشواری ها و پیچیدگی های فعالیت کنشگران جنبش زنان در طول یک سال گذشته است. با حاکم شدن دولت جدید بعد از انتخابات مناقشه آمیز سال 88 و وارد شدن فضای عمومی جامعه به جنبش اعتراضی، میزان فعالیت های زنان نیز تحت تأثیر قرار گرفت. اما این تأثیر و تأثر، تنها اثر این رویداد سیاسی نبود بلکه با قدرت گرفتن نیروهای اقتدارگرا در حوزه های اجرایی و مدنی، نتیجتاَ بسیاری از قوانین اجرایی علیه زنان، شدت اجرایی بیشتری گرفت و همین امر سبب شد که عرصه برای رشد و پیشرفت زنان در حوزه های مختلف سیاسی و اجتماعی تنگ تر از گذشته شود. با اینکه زنان در ایران در طول چند دهه ی گذشته و به واسطه فعالیت های پیگیر و مستمرشان ـ و به خصوص باز شدن نسبی فضای سیاسی در زمان اصلاح

 

قبلی

برگشت

بعدی