تنها دیروز ده‌ها هزار نفر در بلغارستان علیه دولت که به فساد گسترده متهم است به خیابان‌ها آمده بودند. این تظاهرات چند هفته پیش از پیوستن بلغارستان به منطقه یورو در اول ماه ژانویه برگزار شد.

بلغاری‌های خارج از کشور نیز روز چهارشنبه با برگزاری تجمعاتی در بروکسل، لندن، برلین، وین، زوریخ و نیویورک با معترضان داخل کشور ابراز همبستگی و از اعتراض آن‌ها علیه دولت حمایت کردند.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

روزن ژلیازکوف، نخست‌وزیر عضو حزب محافظه‌کار “شهروندان برای توسعهٔ اروپایی بلغارستان” (GERB)، در واکنش به اعتراضات اعلام کرده است که همراه با تمام اعضای دولتش کناره‌گیری ‌می‌کند.

پیشدستی در برابر رأی اعتماد پارلمان

روزن ژلیازکوف این خبر را پس از نشست رهبران ائتلاف در صوفیه اعلام کرد. او گفت: «ما صدای شهروندانی را که علیه دولت اعتراض می‌کنند، می‌شنویم و باید به مطالبات و انتظارات آنان پاسخ دهیم.»

او با گفتن این که مردم “از تمام گروه‌های سنی، قومی و مذهبی” خواستار استعفای دولت شده‌اند افزود که این “انرژی جامعه مدنی” باید “حمایت و تقویت شود.”

ژلیازکوف با این اقدام از رأی عدم اعتماد مخالفان در پارلمان، ششمین رأی علیه دولت، پیشی گرفت.

اعتراض‌ها به طرح بودجه و فساد

اعتراضات از آغاز ماه جاری میلادی (دسامبر) شروع شده بود. شب گذشته بزرگ‌ترین تظاهرات سال‌های اخیر در میدان پارلمان صوفیه برگزار شد؛ تا ۱۵۰ هزار نفر در پایتخت به خیابان‌ها آمدند و ده‌ها هزار نفر نیز در شهرهای دیگر بلغارستان تظاهرات کردند.

جرقه این اعتراض‌ها، پیش‌نویس بودجه سال ۲۰۲۶ دولت بود؛ بودجه‌ای که به باور مخالفان، تلاش می‌کرد فساد گسترده در کشور را پنهان کند. دولت پس از افزایش انتقادها این پیش‌نویس را پس گرفت، اما اعتراض‌ها ادامه یافت.

پارلمانی شدیداً چندپاره

نخست‌وزیر مستعفی رویکردی انتقادی نسبت به عملکرد خود داشت: «ما می‌پذیریم که اعتراض‌ها علیه خودبزرگ‌بینی و تکبر بود… معترضان روش اجرای ارزش‌های دموکراتیک توسط ما را نقد کردند. این اعتراض، اعتراضی برای ارزش‌هاست.»

با این حال، نخست‌وزیر و حزب او می‌دانند که این استعفا برای آنان چندان پرریسک نیست؛ زیرا در پنج سال و نیم گذشته چندین استعفا و در مجموع هفت انتخابات پارلمانی برگزار شده است.

بلغارستان از نظر سیاسی بسیار ناپایدار است و پارلمان میان احزاب کوچک بسیاری تقسیم شده. حزب GERB، حزب نخست‌وزیر سابق بویکو بوریسوف، همچنان قدرتمندترین حزب است و نتایج انتخابات اخیر نشان داده که تشکیل دولت بدون این حزب تقریباً غیرممکن است.

دشواری تشکیل دولت

از ابتدای سال حزب “شهروندان برای توسعهٔ اروپایی بلغارستان” (GERB) همراه با حزب سوسیالیست بلغارستان و حزب محافظه‌کار ـ پوپولیستی ITN دولت را در دست داشته‌ است.

این دولت اکثریت نداشت و به حمایت حزب تازه‌تأسیس مرتبط با قدرتمندترین الیگارش بلغارستان، دِلیان پیوسکی، وابسته بود. پیوسکی نزد معترضان منفورترین چهره است، زیرا او را “عروسک‌گردان سیاست بلغارستان” می‌دانند.

اعتراضات کنونی یادآور موج‌های پیشین اعتراض در سال‌های ۲۰۱۴ـ۲۰۱۳ و ۲۰۲۱ـ۲۰۲۰ است که آن‌ها نیز بر اثر نگرانی از نفوذ سیاسی پیوسکی آغاز شده بودند.

دلیل اعتراض‌ها از جمله افزایش برنامه‌ریزی‌شده حقوق کارمندان وزارت کشور، ارتش و قوه قضائیه بود، در حالی که همزمان بخش خصوصی باید با افزایش حق بیمه‌های اجتماعی و مالیات‌های بیشتر مواجه می‌شد.

دولت ظاهراً می‌خواست با بالابردن حقوق کارکنان بخش عمومی، رأی‌دهندگان را راضی نگه دارد. طبق داده‌های اداره آمار بلغارستان، در سال ۲۰۲۴ حدود ۵۶۰ هزار نفر در بخش دولتی یا وابسته به دولت مشغول به کار بوده‌اند.

کارآفرینان و فعالان اقتصادی هشدار داده‌اند که تحمیل هزینه‌های جدید به کسب‌وکارها خطرناک است، زیرا بخش خصوصی در آستانه پذیرش یورو در اول ژانویه در شرایطی پرفشار و شکننده قرار دارد.

“به کدام امید بمانیم؟”

برخی از معترضان جوان‌تر از شعارهایی مانند “نسل زد [Z] علیه شما برخاسته” و “به کدام امید باید بمانیم؟” استفاده می‌کنند که اشاره‌ای به مهاجرت گسترده از بلغارستان است.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

پارلمان باید در هفته‌های آینده تلاش کند دولتی جدید تشکیل دهد. اگر این تلاش‌ها ناکام بماند، بلغارستان بار دیگر به انتخابات تازه می‌رود، در حالی که این کشور در آستانه پذیرش یورو در اول ژانویه ۲۰۲۶ قرار دارد.

دولت با همان بودجه جنجالی تلاش داشت شرط حوزه یورو را برآورده کند که کسری بودجه باید کمتر از سه درصد تولید ناخالص داخلی باشد.

saman.mobasher…

پ., 12/11/2025 – 13:55

ماچادو که ۵۸ سال دارد،؛ در سخنانی که تازه‌ترین نشانه حمایت او از رویکرد نظامی واشنگتن در فشار بر کاراکاس تلقی می‌شود، اقدامات “قاطع” دونالد ترامپ‌، رئیس‌جمهور آمریکا را عامل “ضعیف‌تر از همیشه شدن” رژیم ونزوئلا دانست و گفت: ««بله، ما [برای خروج از ونزوئلا] از دولت آمریکا حمایت دریافت کردیم.»

او قول داد که تمام تلاشش را برای بازگشت به کشور و پایان دادن به “استبداد” نیکلاس مادورو به کار گیرد.

ماچادو در ماه اکتبر به دلیل نقش برجسته‌اش در محوریت و اتحادبخشی به مخالفان رژیم مادورو جایزه نوبل صلح را دریافت کرد. او بخش عمده سال جاری را در خفا زندگی کرده و با یک ممنوعیت ۱۰ ساله خروج از کشور روبه‌روست.

ماچادو درباره کسانی که به او کمک کردند گفت: «نمی‌توانم جزئیات را بگویم، چون ممکن است این افراد آسیب ببینند. قطعاً رژیم هر کاری می‌کرد تا مانع از آمدن من شود. آنها نمی‌دانستند من در ونزوئلا کجا مخفی شده‌ام، بنابراین متوقف کردنم برایشان سخت بود.»

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

طبق گزارش رسانه‌ها، ماچادو ابتدا با قایق از ونزوئلا به جزیره کارائیبی کوراسائو منتقل شده و سپس با یک هواپیمای خصوصی از طریق ایالات متحده به نروژ پرواز کرده است.

“تجربه‌ای خاص، دیداری خارق‌العاده”

برنده نوبل صلح ۲۰۲۵ عملیات خروجش را “تجربه‌ای خاص” توصیف کرد و گفت، دو سال فرزندانش را ندیده بود و از دیدار دوباره با آنها به عنوان “یکی از خارق‌العاده‌ترین لحظات معنوی” زندگی‌اش یاد کرد.

ماچادو که نتوانسته بود به‌موقع برای مراسم رسمی دریافت جایزه در روز چهارشنبه به اسلو برسد، و دخترش جایزه را به‌جای او دریافت کرد، چند ساعت بعد از ورود به اسلو در بالکن هتل گرند اسلو ظاهر شد، برای جمعیت دست تکان داد و با آنها سرود ملی کشورش را خواند.

او همچنین قول داد که جایزه را به وطنش بازگرداند.

ماچادو هنگام خروج از پارلمان نروژ گفت: «من برای دریافت این جایزه به نمایندگی از مردم ونزوئلا آمده‌ام و آن را در زمان مناسب به ونزوئلا بازخواهم گرداند. البته نمی‌گویم چه زمانی خواهد بود.»

چهره محوری اپوزییسیون ونزوئلا در ادامه با ابراز این امیدواری که «بتوانیم کشور را به چراغ امید، فرصت و دموکراسی تبدیل کنیم» از فعالان هم‌وطنش در ونزوئلا و مردم نروژ تشکر کرد.

انتقاد در کنار ستایش

انتخاب ماریا کورینا ماچادو در کنار ستایش‌ها، انتقادهای زیادی را نیز برانگیخته است، به‌ویژه پس از آنکه او جایزه‌اش را به رئیس‌جمهور ترامپ تقدیم و از رویکرد او درباره ونزوئلا حمایت کرد.

در کنار طرفداران در خیابان‌های اسلو، معترضان نیز در مقابل مؤسسه نوبل تجمع کردند و پلاکاردهایی در دست داشتند که روی برخی از آنها نوشته شده بود: «جایزه صلح برای جنگ‌طلبان نه!»

ساعاتی پیش از سخنرانی ماچادو در پارلمان نروژ، ارتش آمریکا یک نفتکش را در نزدیکی سواحل ونزوئلا توقیف کرد، اقدامی که نشانه ادامه افزایش فعالیت‌های نظامی واشنگتن در منطقه است.

ونزوئلا “آماج حمله ایران و روسیه و حزب‌الله”

در کنفرانسی خبری در کنار یوناس گار استوره، نخست‌وزیر نروژ از ماچادو پرسیده شد، آیا از مداخله نظامی آمریکا در ونزوئلا حمایت می‌کند یا نه.

او پاسخ داد: «مردم درباره حمله به ونزوئلا صحبت می‌کنند… و من می‌گویم ونزوئلا همین حالا مورد حمله قرار گرفته است.»

او گفت: «ما عوامل روسی داریم، عوامل ایرانی داریم، گروه‌های تروریستی مانند حزب‌الله [لبنان] و حماس که آزادانه با هماهنگی رژیم فعالیت می‌کنند. ما چریک‌های کلمبیایی و کارتل‌های مواد مخدر را داریم که ۶۰ درصد کشور را تحت کنترل گرفته‌اند؛ و نه فقط در قاچاق مواد مخدر، بلکه در قاچاق انسان و شبکه‌های فحشا [هم فعال هستند].»

او گفت، این شبکه‌ها “ونزوئلا را به مرکز تبهکاری قاره آمریکا تبدیل کرده‌اند” و قاچاق مواد مخدر، اسلحه و انسان، همراه با بازار سیاه نفت، نظام سرکوب رژیم را تأمین مالی می‌کند.

ماچادو بدون نام بردن مستقیم از ترامپ گفت: «از جامعه بین‌المللی خواسته‌ام [فعالیت] این نیروها را قطع کند.»

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

انتقادهای معترضان توسط دولت ونزوئلا نیز تکرار می‌شود؛ دولتی که هرگونه دخالت در جرم یا اتهامات استبدادی را رد می‌کند.

خورخه رودریگز، رئیس پارلمان ونزوئلا، این هفته گفت، اعطای جایزه نوبل به کسی “که خواستار اقدام نظامی علیه ونزوئلاست و از کشتار انسان‌ها در کارائیب استقبال می‌کند” نشان‌دهنده “ریاکاری سازمان‌های صلح” است.

ایوان گیل پینتو، وزیر خارجه ونزوئلا، نیز توقیف نفتکش توسط آمریکا را “دزدی آشکار” و “یک عمل دزدی دریایی بین‌المللی” خواند.

ماچادو مهم‌ترین نمایندهٔ اپوزیسیون ونزوئلا است. او در سال گذشته نیروی محرکهٔ اصلی پشت کارزار انتخاباتی ادموندو گونسالس، نامزد مخالفان، بود؛ کسی که به‌گفتهٔ مخالفان دولت و همچنین بسیاری از کشورهای ثالث، برندهٔ انتخابات ریاست‌جمهوری شد.

با وجود اتهامات گستردهٔ تقلب، نیکلاس مادورو رئیس‌جمهور مستبد ونزوئلا خود را پیروز اعلام کرد. پس از آن، گونسالس به اسپانیا تبعید شد. بسیاری دیگر از چهره‌های اپوزیسیون نیز مدت‌هاست که به خارج از کشور گریخته‌اند.

او روز پنجشنبه، ۱۱ دسامبر در نشست کنفرانس امنیتی مونیخ در برلین گفت، هدف این است که از وقوع جنگی به رهبری روسیه جلوگیری شود؛ جنگی که می‌تواند “در ابعادی باشد که پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌های ما تجربه کرده‌اند”.

روته تأکید کرد، اکنون وظیفه ناتو این است که جنگ را پیش از آغاز متوقف کند. او گفت: «برای این کار باید کاملاً از تهدید آگاه باشیم… ما همین حالا در خطر هستیم.»

دبیرکل ناتو با بیان این که “تعداد زیادی از کشورهای عضو ناتو فوریت تهدید روسیه در اروپا را احساس نمی‌کنند” از این کشورها خواست، هزینه‌های دفاعی و تولید تسلیحات را سریعا‌َ افزایش دهند تا از وقوع جنگی با چنین گستره‌ای جلوگیری شود.

او افزود: «ما هدف بعدی روسیه هستیم».

“درگیری به پشت خانه ما رسیده است”

مارک روته زمان اقدام را “همین حالا” خواند و هشدار داد که بسیاری دچار احساس امنیت کاذب‌اند و فوریت شرایط را درک نمی‌کنند.

به گفته او، روسیه ممکن است ظرف پنج سال آماده اعمال زور نظامی علیه ناتو باشد: «درگیری پشت درِ خانه ماست. روسیه جنگ را به اروپا بازگردانده و ما باید آماده باشیم.»

دبیرکل ناتو افزود: «نیروهای مسلح ما باید آنچه را که برای محافظت از ما لازم است دریافت کنند. و اوکراین نیز باید آنچه را برای دفاع از خود لازم دارد فوراً دریافت کند.»

تولید ماهانه ۲۹۰۰ پهپاد تهاجمی

مارک روته گفت، روسیه در سال جاری حتی “بی‌پروا‌تر، بی‌ملاحظه‌تر و بی‌رحم‌تر” شده است. به گفته دبیرکل ناتو، روسیه از ابتدای امسال (۲۰۲۵ میلادی) بیش از ۴۶ هزار پهپاد و موشک به‌ سوی اوکراین شلیک کرده و احتمالاً ماهانه حدود ۲۹۰۰ پهپاد تهاجمی و تعداد مشابهی پهپاد فریب برای منحرف کردن سامانه‌های پدافندی تولید می‌کند.

همچنین در سال ۲۰۲۵ حدود دو هزار موشک کروز و بالستیک زمین‌پایه به توانایی‌های روسیه افزوده شده است.

روسیه در پی جنگ تهاجمی خود علیه اوکراین، ظرفیت‌های تسلیحاتی‌اش را به‌طور چشمگیری افزایش داده است.

در ماه‌های گذشته بارها در کشورهای اروپایی عضو ناتو حوادثی رخ داده که دولت‌ها و سرویس‌های اطلاعاتی این کشورها مسکو را مسئول آن دانسته‌اند. از جمله این موارد می‌توان به پرواز پهپادها، کارزارهای انتشار اطلاعات نادرست، حملات سایبری و همچنین خرابکاری در خطوط راه‌آهن و کابل‌های زیردریایی اشاره کرد.

روته با اشاره به تلفات انسانی گفت: «اگر پوتین حاضر است این تعداد از مردم عادی روسیه را قربانی کند، پس با ما چه خواهد کرد؟»

از آغاز جنگ اوکراین در سال ۲۰۲۲ تاکنون، حدود ۱.۱ میلیون نفر از نیروهای روسی کشته یا زخمی شده‌اند. در سال جاری میانگین تلفات روزانه حدود ۱۲۰۰ سرباز بوده است.

دبیرکل ناتو همچنین بر اهمیت آلمان برای این پیمان دفاعی تأکید کرد و گفت: «رهبری آلمان برای دفاع جمعی ما ضروری است.»

او سرمایه‌گذاری‌های برنامه‌ریزی‌شده آلمان در ارتش این کشور را “استثنایی” نامید و افزود که آلمان نگرش خود به دفاع و صنعت را “به‌طور بنیادین” تغییر داده، تولید تسلیحات را افزایش داده و اکنون به “نیروی محرکه” در ناتو تبدیل شده است.

یوهان واده‌فول، وزیر خارجه آلمان، در نشست برلین از شرکای اروپایی خواست، حمایت فوری بیشتری از اوکراین ارائه دهند. او که از سیاستمداران حزب دموکرات‌مسیحی است گفت، آلمان امسال به بزرگ‌ترین حامی نظامی و غیرنظامی اوکراین تبدیل شده است.

دیدار با مرتس در باره طرح صلح اوکراین

مارک روته پیش از سخنرانی‌اش در نشست برلین با فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، در این شهر دیدار کرده بود.

مرتس در این دیدار اعلام کرده بود که اوکراین پاسخ خود به “طرح صلح” آمریکا را عصر چهارشنبه به دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، ارائه کرده است؛ پاسخی که همچنین شامل مواردی درباره احتمال امتیازدهی‌های ارضی از سوی کی‌یف است.

به گفته رهبر حزب دموکرات‌مسیحی آلمان: «موضوع اصلی این است که اوکراین حاضر است چه امتیازهای سرزمینی بدهد».

ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، تاکنون هرگونه امتیاز ارضی را رد کرده است.

مرتس تأکید کرد: «اما این پرسشی است که پیش از هر چیز رئیس‌جمهور اوکراین و مردم اوکراین باید به آن پاسخ دهند. این موضوع را برای رئیس‌جمهور ترامپ نیز روشن کردیم.»

به گفته او، تنها کی‌یف می‌تواند تصمیم بگیرد که چه نوع ترتیبات ارضی را می‌پذیرد: «فشار آوردن بر رئیس‌جمهور اوکراین برای پذیرش صلحی که مردمش پس از چهار سال رنج و مرگ نمی‌توانند بپذیرند، اشتباه خواهد بود.»

پیش از ارسال پاسخ اوکراین به آمریکا، مرتس همراه با نخست‌وزیر بریتانیا، کی‌یر استارمر، و رئیس‌جمهور فرانسه، امانوئل مکرون، تماس تلفنی با ترامپ داشته است.

او این گفت‌وگو را “بسیار سازنده” توصیف کرد و گفت که در طول آخر هفته گفت‌وگوهای بیشتری انجام خواهد شد و احتمالاً اوایل هفته آینده نیز دیداری صورت خواهد گرفت.